{"id":73,"date":"2004-07-26T18:52:13","date_gmt":"2004-07-26T18:52:13","guid":{"rendered":"http:\/\/elli.annall.is\/2004-07-26\/18.52.13"},"modified":"2004-07-26T18:52:13","modified_gmt":"2004-07-26T18:52:13","slug":"185213","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2004\/07\/26\/185213\/","title":{"rendered":"\u00c1r\u00e1sir \u00e1 Erf\u00f0agreiningu"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6rn B\u00e1r\u00f0ur s\u00e9r \u00e1st\u00e6\u00f0u til \u00feess a\u00f0 r\u00e1\u00f0ast harkalega a\u00f0 \u00cdslenskri Erf\u00f0agreiningu \u00ed umm\u00e6lum h\u00e9r \u00e1 vefs\u00ed\u00f0u minni fyrir nokkrum d\u00f6gum. \u00c9g er reyndar ekki mikill a\u00f0d\u00e1andi \u00feess f\u00e9lags en s\u00e9 mig tilneyddan til a\u00f0 svara umm\u00e6lum Arnar \u00fear sem \u00ed \u00feeim felast a\u00f0 m\u00ednu mati \u00f3r\u00f6kstuddar fullyr\u00f0ingar og \u00e1r\u00e1sir sem \u00e1st\u00e6\u00f0a er til a\u00f0 lei\u00f0r\u00e9tta. (Inndregin texti eru \u00e1sakanir Arnar.) <!--more--> <\/p>\n<blockquote>\n<p>R\u00f6kstu\u00f0ningur fyrir m\u00e1li m\u00ednu var\u00f0andi \u00cdE liggur \u00feegar fyrir \u00ed fr\u00e9ttaflutningi undanfarinna \u00e1ra. Manstu ekki eftir \u00fev\u00ed \u00feegar allir \u00fatlendingarnir seldu \u00edslensku, bl\u00e1eygu, fj\u00e1rfestunum, \u00fear me\u00f0 t\u00f6ldum l\u00edfeyrissj\u00f3\u00f0unum, allt sitt hlutaf\u00e9 \u00e1 h\u00e1u gengi sem s\u00ed\u00f0an hrundi. Og fyrirt\u00e6ki\u00f0 sem \u00cdE stofna\u00f0i \u00ed L\u00fax til \u00feess eins og k\u00fdla upp gengi\u00f0 \u00e1 gr\u00e1a marka\u00f0num, hva\u00f0 var\u00f0 um \u00fea\u00f0?<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>H\u00e9r blandar \u00d6rn saman nokkrum atbur\u00f0um og kemst a\u00f0 \u00feeirri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u a\u00f0 eigendur \u00cdE s\u00e9u \u00f3hei\u00f0arlegir. S\u00fa ni\u00f0ursta\u00f0a er vafas\u00f6m \u00ed besta lagi.<\/p>\n<p>Fyrir \u00fea\u00f0 fyrsta \u00e1ttu \u00feessir atbur\u00f0ir s\u00e9r sta\u00f0 \u00feegar allir, jafnt r\u00edkir \u00fatlendingar, ungir ver\u00f0br\u00e9fabraskarar \u00e1 \u00cdslandi, stj\u00f3rnarmenn l\u00edfeyrissj\u00f3\u00f0a og almenningur sem \u00e1tti sparif\u00e9, tr\u00fa\u00f0i \u00fev\u00ed a\u00f0 lausnaror\u00f0i\u00f0 f\u00e6list \u00ed hlutabr\u00e9faeign \u00ed l\u00edft\u00e6kni- e\u00f0a t\u00f6lvui\u00f0na\u00f0i, s\u00e9r \u00ed lagi hugb\u00fana\u00f0ari\u00f0na\u00f0i. \u00deetta var \u00e1 engan h\u00e1tt tengt \u00cdE. \u00de\u00f3 \u00fea\u00f0 s\u00e9 vissulega eitt af fj\u00f6lm\u00f6rgum fyrirt\u00e6kjum sem h\u00f6gnu\u00f0ust \u00e1 \u00fev\u00ed. Fj\u00e1rfestar fyrirt\u00e6kisins \u00ed upphafi h\u00f6gnu\u00f0ust einnig, hluti af \u00feeim \u00fatlendingar.<\/p>\n<p>\u00cd ofurtr\u00fa \u00e1 uppl\u00fdsingai\u00f0na\u00f0 fj\u00e1rfestu sveitarstj\u00f3rnir og l\u00edfeyrissj\u00f3\u00f0ir \u00ed hlutabr\u00e9fum \u00e1 gr\u00e1a marka\u00f0num \u00fe\u00f3 \u00feeim v\u00e6ri \u00fea\u00f0 <a href=\"http:\/\/www.mbl.is\/mm\/gagnasafn\/pr_grein.html?radnr=443707\">\u00d3HEIMILT<\/a>. Til \u00feess notu\u00f0u l\u00edfeyrissj\u00f3\u00f0irnir m.a. skr\u00e1\u00f0a hlutabr\u00e9fasj\u00f3\u00f0i erlendis sem fj\u00e1rfestu s\u00ed\u00f0an \u00e1 gr\u00e1a marka\u00f0num. Me\u00f0 \u00feessu f\u00f3ru stj\u00f3rnarmenn l\u00edfeyrissj\u00f3\u00f0a \u00e1 svig vi\u00f0 reglur \u00ed von um skyndigr\u00f3\u00f0a. \u00deetta var EKKI s\u00f6k \u00cdE og vonandi a\u00f0 \u00feeir stj\u00f3rnarmenn sem \u00fearna t\u00f3ku \u00fe\u00e1tt endi \u00ed fangelsi \u00f6\u00f0rum til vi\u00f0v\u00f6runar.<\/p>\n<p>\u00d6rn v\u00edsar til fyrirt\u00e6kis \u00ed L\u00faxemburg. \u00dea\u00f0 fyrirt\u00e6ki haf\u00f0i millig\u00f6ngu um a\u00f0 selja br\u00e9f \u00cdE annars vegar \u00ed eigu erlendra fj\u00e1rfesta og hins vegar \u00ed eigu \u00cdE sj\u00e1lfs til \u00edslenskra banka \u00e1 genginu $17,25 sumari\u00f0 1999 sem \u00fe\u00f3tti hagst\u00e6tt \u00e1 \u00feeim t\u00edma og er langt fr\u00e1 \u00fev\u00ed ofurver\u00f0i sem s\u00f6gur gengu af s\u00ed\u00f0ar. H\u00e9r m\u00e1 benda \u00e1 a\u00f0 ver\u00f0 \u00ed frum\u00fatbo\u00f0i vi\u00f0 skr\u00e1ningu \u00e1 Nasdaq var ver\u00f0i\u00f0 $18 \u00e1 hlut og f\u00f3r \u00e1 skr\u00e1ningardag upp \u00ed $31,50. Af \u00fev\u00ed m\u00e1 sj\u00e1 \u00e1 hversu hagst\u00e6\u00f0u ver\u00f0i \u00edslensku bankarnir keyptu. Eins m\u00e1 nefna a\u00f0 h\u00e6sta ver\u00f0 s\u00ed\u00f0ustu 12 m\u00e1na\u00f0a er $13,80 sem er 80% af \u00fev\u00ed gengi sem bankarnir greiddu \u00e1 s\u00ednum t\u00edma og m.v. v\u00e6ntingarnar sem einkenndu h\u00e1t\u00e6knimarka\u00f0inn um aldam\u00f3tin er \u00fea\u00f0 ekki mikil r\u00fdrnun.<\/p>\n<p>S\u00f6luhagna\u00f0urinn af br\u00e9funum rann til frumfj\u00e1rfestanna sem voru erlendir \u00fea\u00f0 er r\u00e9tt. \u00deeir h\u00e9ldu reyndar a.m.k. helmingi br\u00e9fa sinna, en einnig seldi \u00cdE eitthva\u00f0 af eigin br\u00e9fum og tekjurnar af \u00fev\u00ed f\u00f3ru \u00ed a\u00f0 borga laun \u00e1 \u00cdslandi (fyrir utan <em>commision<\/em> sem l\u00faxemburgskt r\u00e1\u00f0gjafafyrirt\u00e6ki f\u00e9kk fyrir a\u00f0sto\u00f0 vi\u00f0 s\u00f6luna).<\/p>\n<p>\u00deessi br\u00e9f sem bankarnir keyptu \u00e1 $17,25 seldu \u00feeir til bl\u00e1eyg\u00f0ra vi\u00f0skiptavina sinna. Hagna\u00f0ur \u00e1framhaldandi s\u00f6lu rann allur til \u00edslensku bankanna, m.a. \u00cdslandsbanka, FBA, B\u00fana\u00f0arbanka og Landsbanka. V\u00e6ntanlega hafa einhverjir \u00fatlendingar n\u00fdtt s\u00e9r t\u00e6kif\u00e6ri\u00f0 \u00feegar bankarnir <a href=\"http:\/\/www.mbl.is\/mm\/gagnasafn\/pr_grein.html?radnr=443707\">pr\u00f6ngu\u00f0u<\/a> br\u00e9funum inn \u00e1 vi\u00f0skiptavini s\u00edna, en h\u00e9r er ekki vi\u00f0 stj\u00f3rnarmenn \u00cdE a\u00f0 sakast. Gl\u00e6purinn \u00ed \u00feessu ferli ef einhver er, var bankanna sem notu\u00f0u traust vi\u00f0skiptavina sinna til a\u00f0 tryggja sj\u00e1lfum s\u00e9r s\u00f6luhagna\u00f0.<\/p>\n<blockquote>\n<p>Gufa\u00f0i \u00fea\u00f0 ekki upp \u00ed einhverri skattaparad\u00eds \u00e1 einhverri eyju \u00ed einhverju hafi langt \u00ed burtu? Hafa forsvarsmenn \u00cdE gefi\u00f0 fulln\u00e6gjandi sk\u00fdringar \u00e1 \u00feessu \u00f6llu? Svari\u00f0 er: NEI!<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>H\u00e9r v\u00edsar \u00d6rn til r\u00e1\u00f0gjafarfyrirt\u00e6kis \u00ed L\u00faxemburg. Skv. fr\u00e9ttum m.a. DV og skr\u00e1ningu \u00cdE \u00e1 Nasdaq vir\u00f0ist vera sem \u00e1\u00f0ur nefnt fyrirt\u00e6ki hafi annast millig\u00f6ngu um s\u00f6lu hlutabr\u00e9fa \u00cdE til \u00edslensku bankanna. \u00deegar fr\u00e9ttir fr\u00e1 \u00feessum t\u00edma eru sko\u00f0a\u00f0ar og spurst fyrir kemur hins vegar \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 Hannes Sm\u00e1rason og K\u00e1ri Stef\u00e1nsson vir\u00f0ast hafa annast \u00feessa millig\u00f6ngu sj\u00e1lfir. \u00deannig t\u00f6ldu bankarnir a\u00f0 \u00feeir hef\u00f0u sami\u00f0 beint vi\u00f0 \u00cdE, sem auglj\u00f3slega var ekki r\u00e9tt. \u00dea\u00f0 vir\u00f0ist blasa vi\u00f0 a\u00f0 Hannes og\/e\u00f0a K\u00e1ri voru \u00ed \u00feessum vi\u00f0skiptum fyrir h\u00f6nd l\u00faxemb\u00fargska r\u00e1\u00f0gjafafyrirt\u00e6kisins, \u00fe\u00f3 svo hafi vilja\u00f0 til a\u00f0 \u00feeir v\u00e6ru \u00e1 sama t\u00edma starfsmenn \u00cdE. H\u00e9r er ekkert \u00f3l\u00f6glegt \u00e1 fer\u00f0inni heldur umfram allt \u00f3heppilegt. Hafi launagrei\u00f0slur \u00feeirra fr\u00e1 r\u00e1\u00f0gjafafyrirt\u00e6kinu ekki veri\u00f0 gefnar upp, sem \u00e9g hef ekki hugmynd um, \u00fe\u00e1 er \u00fear fyrst um gl\u00e6p a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.<\/p>\n<blockquote>\n<p>Aftur og aftur var spila\u00f0 me\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0la og sagt fr\u00e1 t\u00edmam\u00f3tauppg\u00f6tvunum \u00ed l\u00e6knisfr\u00e6\u00f0i, n\u00e6stum hreinum kraftaverkum \u00e1 svi\u00f0i v\u00edsindanna, a\u00f0 \u00fev\u00ed er vir\u00f0ist til \u00feess eins og h\u00e6kka gengi\u00f0.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Enn \u00e1 n\u00fd er h\u00e9r um einkenni n\u00fdja hagkerfisins a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00c9g var\u00f0 einu sinni vitni a\u00f0 samtali tveggja manna sem b\u00e1\u00f0ir starfa vi\u00f0 a\u00f0 \u00fatvega hlutaf\u00e9 (\u00fea\u00f0 er gert enn \u00ed dag). Annar starfar hj\u00e1 l\u00edft\u00e6knifyrirt\u00e6ki \u00ed Evr\u00f3pu, hinn \u00ed K\u00edsildalnum \u00ed BNA. Samtali\u00f0 sem var \u00e1 margan h\u00e1tt skemmtilegt enda r\u00e6ddu \u00feeir fj\u00e1lglega um ger\u00f0 kynningarefnis fyrir fj\u00e1rfesta og b\u00e1ru saman \u00feau hugt\u00f6k sem nau\u00f0synlega \u00feyrftu a\u00f0 koma fyrir svo fj\u00e1rfestar f\u00e9llu fyrir vi\u00f0komandi fyrirt\u00e6kjum. \u00c9g leyfi m\u00e9r a\u00f0 fullyr\u00f0a a\u00f0 ENGU hefur veri\u00f0 logi\u00f0 um \u00e1rangur \u00cdE \u00ed ranns\u00f3knum. Hins vegar er lj\u00f3st a\u00f0 ranns\u00f3knirnar sem ger\u00f0ar hafa veri\u00f0 skila l\u00edklegast ekki miklu \u00ed budduna. En \u00e9g fullyr\u00f0i \u00feeir uppg\u00f6tvanir sem or\u00f0i\u00f0 hafa og s\u00e1 \u00e1rangur sem n\u00e1\u00f0st hefur er mikill, en \u00fev\u00ed mi\u00f0ur ekki mikils vir\u00f0i fj\u00e1rhagslega.<\/p>\n<p>\u00de\u00e1 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 a\u00f0 fyrirt\u00e6ki\u00f0 safna\u00f0i saman st\u00f3rum h\u00f3pi fr\u00e1b\u00e6rra v\u00edsindamanna \u00e1 einn sta\u00f0 og gaf \u00feeim einstakt t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 \u00feroskast og vinna me\u00f0 kollegum s\u00ednum. T\u00e6kif\u00e6ri sem aldrei \u00e1\u00f0ur hefur n\u00e1\u00f0st \u00e1 \u00cdslandi. L\u00e9leg stj\u00f3rnun, \u00f3lj\u00f3sar hugmyndir um hvernig koma \u00e6tti vinnu \u00feessa fr\u00e1b\u00e6ra f\u00f3lks \u00ed ver\u00f0 og \u00f3raunh\u00e6far v\u00e6ntingar ollu hins vegar kollsteypunni sem f\u00f3lst \u00ed upps\u00f6gnunum 2002-2003. \u00cdE er st\u00e6rsti einstaki vinnusta\u00f0ur t.d. t\u00f6lfr\u00e6\u00f0inga og l\u00edffr\u00e6\u00f0inga \u00e1 \u00cdslandi enn \u00ed dag og \u00fev\u00ed m\u00e1 EKKI gleyma.<\/p>\n<blockquote>\n<p>Og hver bl\u00e9s upp \u00feessa s\u00e1puk\u00falu me\u00f0 K\u00e1ra \u00ed Perlunni for\u00f0um daga, og \u00fea\u00f0 \u00e1\u00f0ur en \u00feingi\u00f0 haf\u00f0i teki\u00f0 gagnagrunnsfrumvarpi\u00f0 til umfj\u00f6llunar? Og hver vann \u00f6tullega a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 skaffa \u00feessu fyrirt\u00e6ki r\u00edkis\u00e1byrg\u00f0?<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>H\u00e9r r\u00e6\u00f0st \u00d6rn B\u00e1r\u00f0ur \u00e1 fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra og ekki \u00ed fyrsta sinn. \u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 afskipti Dav\u00ed\u00f0s af \u00cdE eru honum ekki til s\u00f3ma. \u00dea\u00f0 er enda lj\u00f3st a\u00f0 gagnagrunnurinn ver\u00f0ur aldrei a\u00f0 veruleika, einfaldlega vegna \u00feess a\u00f0 \u00f3lj\u00f3sar hugmyndir um rekstur hans n\u00e1\u00f0u aldrei flugi. Hugmyndin g\u00f3\u00f0, eins og margt anna\u00f0 hj\u00e1 \u00cdE, en vonlaust a\u00f0 koma henni \u00ed ver\u00f0 \u00e1 l\u00f6glegan h\u00e1tt. \u00de\u00e1 liggur lj\u00f3st fyrir a\u00f0 r\u00edkis\u00e1byrg\u00f0in var mj\u00f6g sl\u00e6m hugmynd. \u00der\u00e1tt fyrir margar fer\u00f0ir starfsmanna Fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneytisins og starfsmanna \u00cdE til Brussel, hef\u00f0i h\u00fan aldrei fengist sam\u00feykkt hj\u00e1 ESA. K\u00e1ri bjarga\u00f0i Dav\u00ed\u00f0 fr\u00e1 frekari ni\u00f0url\u00e6gingu en or\u00f0in var me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 af\u00feakka \u00e1byrg\u00f0ina innan vi\u00f0 m\u00e1nu\u00f0i \u00e1\u00f0ur en neitunin \u00e1tti a\u00f0 koma \u00fat. H\u00e9r hefur \u00fev\u00ed \u00d6rn B\u00e1r\u00f0ur \u00fdmislegt til s\u00edns m\u00e1ls. Dav\u00ed\u00f0 hefur ekki gert \u00fea\u00f0 gott \u00ed samskiptum s\u00ednum vi\u00f0 \u00cdE.<\/p>\n<blockquote>\n<p>Og svo voru og eru r\u00e1\u00f0gjafar \u00ed kerfinu, b\u00e6\u00f0i innan l\u00e6knast\u00e9ttar og a.m.k. einn h\u00e1tt settur a\u00f0ili \u00ed einu r\u00e1\u00f0uneyti sem allir hafa tala\u00f0 m\u00e1li \u00cdE gangvart kollegum og \u00f6\u00f0rum a\u00f0ilum \u00e1n \u00feess<br \/>\na<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6rn B\u00e1r\u00f0ur s\u00e9r \u00e1st\u00e6\u00f0u til \u00feess a\u00f0 r\u00e1\u00f0ast harkalega a\u00f0 \u00cdslenskri Erf\u00f0agreiningu \u00ed umm\u00e6lum h\u00e9r \u00e1 vefs\u00ed\u00f0u minni fyrir nokkrum d\u00f6gum. \u00c9g er reyndar ekki mikill a\u00f0d\u00e1andi \u00feess f\u00e9lags en s\u00e9 mig tilneyddan til a\u00f0 svara umm\u00e6lum Arnar \u00fear sem \u00ed \u00feeim felast a\u00f0 m\u00ednu mati \u00f3r\u00f6kstuddar fullyr\u00f0ingar og \u00e1r\u00e1sir sem \u00e1st\u00e6\u00f0a er til a\u00f0 &hellip; <a href=\"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2004\/07\/26\/185213\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">\u00c1r\u00e1sir \u00e1 Erf\u00f0agreiningu<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wds_primary_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[21,118],"class_list":["post-73","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-islenska","tag-business","tag-politics"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}