{"id":4387,"date":"2013-03-02T21:12:14","date_gmt":"2013-03-02T21:12:14","guid":{"rendered":"https:\/\/igrundun.wordpress.com\/?p=4387"},"modified":"2013-03-02T21:12:14","modified_gmt":"2013-03-02T21:12:14","slug":"heimsendaspar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2013\/03\/02\/heimsendaspar\/","title":{"rendered":"Heimsendasp\u00e1r"},"content":{"rendered":"<p><em>Uppkast a\u00f0 innleggi \u00e1 kristilegu st\u00fadentam\u00f3ti \u00ed mars 2013.<\/em><\/p>\n<p>\u00c1\u00f0ur en vi\u00f0 getum r\u00e6tt t\u00e1kn og fyrirbo\u00f0a um heimsendi \u00ed Bibl\u00edunni, er nau\u00f0synlegt a\u00f0 tala a\u00f0eins um Bibl\u00eduna, Bibl\u00edulestur og Bibl\u00eduskilning.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>\u00dei\u00f0 \u00feekki\u00f0 \u00f6ll S\u00e1lm 121, vi\u00f0 lesum hann oft og notum \u00ed tengslum vi\u00f0 &#8230; hva\u00f0. &#8211; Lesa S\u00e1lm 121 &#8211; Hva\u00f0 segir \u00feessi texti okkur, af hverju horfir s\u00e1lmask\u00e1ldi\u00f0 \u00ed fj\u00f6llin. Hvernig l\u00ed\u00f0ur okkur?<\/p>\n<p>Anna\u00f0 d\u00e6mi sem \u00fei\u00f0 hafi\u00f0 sum heyrt mig taka er fr\u00e1sagan af Eyri ekkjunnar. &#8211; Lesa fr\u00e1s\u00f6gnina tvisvar &#8211;<\/p>\n<p>\u00deri\u00f0ja d\u00e6mi\u00f0 sem \u00e1hugavert er a\u00f0 taka eru sp\u00e1d\u00f3mar \u00ed Gamla testamentinu um Jes\u00fa Krist og samspil \u00feeirra vi\u00f0 gu\u00f0spj\u00f6llin.<\/p>\n<p>\u00deessi \u00ferj\u00fa d\u00e6mi eru \u00e1g\u00e6t um hvernig textar geta haft margr\u00e6\u00f0ar merkingar. Stundum er tala\u00f0 um a\u00f0 textar hafi margar merkingar, margv\u00edslegan tilgang. \u00dea\u00f0 eru til margar lei\u00f0ir til a\u00f0 flokka sl\u00edkar merkingar, sumar betri en a\u00f0rar, en \u00fear sem \u00e9g er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r hvorki Bibl\u00edu- n\u00e9 b\u00f3kmenntafr\u00e6\u00f0ingur vil \u00e9g nota fremur einfalt m\u00f3del h\u00e9r.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 h\u00f6fum hugmynd h\u00f6fundarins um \u00fea\u00f0 sem hann skrifar.<br \/>\nVi\u00f0 getum velt fyrir okkur hva\u00f0a skilning \u00feeir sem skrifa\u00f0 var fyrir hafa.<br \/>\nVi\u00f0 h\u00f6fum t\u00falkun hef\u00f0arinnar\/hef\u00f0anna<br \/>\nVi\u00f0 h\u00f6fum okkar eigin upplifun af textanum.<\/p>\n<p>\u00cd postmodernisma myndum vi\u00f0 segja a\u00f0 allar \u00feessar lei\u00f0ir til a\u00f0 skilja textann s\u00e9u jafngildar. H\u00f6fundur sem skrifar texta og leyfir \u00f6\u00f0rum a\u00f0 lesa, missi um lei\u00f0 r\u00e9ttinn til a\u00f0 segja hva\u00f0 s\u00e9 r\u00e9ttur skilningur \u00e1 textanum. Textinn hafi eigi\u00f0 l\u00edf.<\/p>\n<p>\u00deegar kemur a\u00f0 Bibl\u00edutextum ver\u00f0ur \u00feetta enn fl\u00f3knara (e\u00f0a hva\u00f0), \u00fear sem n\u00fa spilast inn \u00ed pakkann einhverskonar Gu\u00f0legur kraftur, e\u00f0a \u00f6llu heldur Heilagur Andi, Gu\u00f0 sj\u00e1lfur. Textinn er ekki tilraun til a\u00f0 leita Sannleikans me\u00f0 st\u00f3ru S-i, heldur vitnisbur\u00f0ur um sannleikann e\u00f0a a\u00f0 sumra mati sannleikurinn sj\u00e1lfur. Hva\u00f0 gerist \u00fe\u00e1 ef textinn \u00e1 eigi\u00f0 l\u00edf og margar mismunandi leshef\u00f0ir?<\/p>\n<p>&#8212;-<\/p>\n<p>Opinberunarb\u00f3kin er \u00feekktasta \u201eendat\u00edmaverk\u201c heimss\u00f6gunnar. B\u00f3kin er l\u00edklega skrifu\u00f0 af einstakling \u00ed J\u00f3hannesars\u00f6fnu\u00f0i sem vir\u00f0ist \u00ed \u00fatleg\u00f0 \u00e1 eyjunni Pathos vegna tr\u00faar sinnar. Sumir fr\u00e6\u00f0imenn telja um J\u00f3hannes sj\u00e1lfan a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, l\u00e6risveininn sem Jes\u00fa elska\u00f0i, ungan dreng sem eins og vi\u00f0 munum hleypur mun hra\u00f0ar en P\u00e9tur l\u00e6risveinn og er \u00e1 allan h\u00e1tt, yfirvega\u00f0ri og r\u00f3legri en P\u00e9tur alla vega a\u00f0 eigin s\u00f6gn \u00ed J\u00f3hannesargu\u00f0spjalli.<\/p>\n<p>Fleiri fr\u00e6\u00f0imenn telja \u00fe\u00f3 a\u00f0 J\u00f3hannes l\u00e6risveinn s\u00e9 ekki ritari opinberunarb\u00f3karinnar og geta bent \u00e1 fj\u00f6lmargar \u00e1st\u00e6\u00f0ur fyrir \u00fev\u00ed. Umr\u00e6\u00f0urnar um h\u00f6fundinn eru enda a.m.k. 1700 \u00e1ra gamlar.<\/p>\n<p>Segja m\u00e1 a\u00f0 n\u00fat\u00edmaskilningur \u00e1 b\u00f3kinni sem einhverskonar lykli a\u00f0 b\u00f3kstaflegum skilningi \u00e1 heimsendi, n\u00e1i fyrst almennri f\u00f3tfestu \u00ed BNA \u00e1 19. og \u00ed upphafi 20. aldar. \u00de\u00f3 au\u00f0vita\u00f0 hafi \u00e1 mismunandi t\u00edmum miklu fyrr margt veri\u00f0 sp\u00e1\u00f0 og spek\u00falera\u00f0.  En \u00feessi endurn\u00fdja\u00f0a og aukna \u00e1hersla sem ver\u00f0ur \u00ed BNA \u00e1 s\u00e9r helstar tv\u00e6r sk\u00fdringar.<\/p>\n<p>\u00c1 \u00feessum t\u00edma eru hugmyndir uppl\u00fdsingar \u00ed h\u00e1marki, hugmynd um a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 skilja og greina allt \u00ed eindir og n\u00e1 fram endanlegum sannleika \u00ed \u00f6llum m\u00e1lum. Ef vi\u00f0 bara lesum r\u00e9tt, notum \u00feekkingu okkar og g\u00e1fur, \u00fe\u00e1 komumst vi\u00f0 \u00ed \u00f6llum m\u00e1lum a\u00f0 r\u00e9ttu ni\u00f0urst\u00f6\u00f0unni. Hin v\u00edsindalega a\u00f0fer\u00f0 um a\u00f0 lei\u00f0in til a\u00f0 bor\u00f0a f\u00edl s\u00e9 a\u00f0 skera hann \u00ed n\u00f3gu litla bita, var talin algild \u00ed \u00f6llum hlutum, meira segja \u00feegar kemur a\u00f0 Gu\u00f0i.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 \u00feetta var \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00e6ta a\u00f0 \u00ed \u00f3\u00f6rygginu \u00ed n\u00fdja heiminum, voru ekki alltaf til sta\u00f0ar tr\u00faarlegar stofnanir til a\u00f0 marka og m\u00f3ta l\u00edfshlaup einstaklinga. Mennta\u00f0ir prestar og gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ingar voru ekki \u00feeir sem fluttu \u00ed \u00f3vissuna \u00ed n\u00fdja landinu, heldur \u00fevert \u00e1 m\u00f3ti \u00feeir sem h\u00f6f\u00f0u litlu a\u00f0 tapa. Af \u00feessum s\u00f6kum var gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ihef\u00f0in \u00ed BNA m\u00f3tu\u00f0, s\u00e9rstaklega er lei\u00f0 \u00e1 19. \u00f6ldina, af marka\u00f0sl\u00f6gm\u00e1lum af\u00fereyingari\u00f0na\u00f0arins. \u00dea\u00f0 sem hlj\u00f3mar best og vekur mest vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 vinnur.<\/p>\n<p>L\u00edtt mennta\u00f0ir kar\u00edsmat\u00edskir pr\u00e9dikarar fer\u00f0u\u00f0ust um, s\u00f6g\u00f0u s\u00f6gur og t\u00falku\u00f0u texta til a\u00f0 vekja hughrif og stemmningu, sumar t\u00falkanir n\u00e1\u00f0u f\u00f3tfestu, a\u00f0rar ekki. \u00deetta \u00e1 au\u00f0vita\u00f0 enn vi\u00f0 \u00ed dag, en burthrifningarkenningar n\u00e1\u00f0u t.d. ekki f\u00f3tfestu \u00ed kristnum mainstream kirkjum svona almennt \u00ed BNA fyrr en me\u00f0 \u00fatg\u00e1fu \u201eLeft Behind\u201c sk\u00e1ldsagnaser\u00edunnar. <\/p>\n<p>Grunnur a\u00f0 starfi \u00feessara pr\u00e9dikara bygg\u00f0i \u00e1 mj\u00f6g valkv\u00e6\u00f0ri Bibl\u00edu\u00feekkingu og t\u00falkunum \u00e1 textum sem bygg\u00f0u fyrst \u00e1 fremst \u00e1 marka\u00f0sl\u00f6gm\u00e1linu, hafa skal \u00fea\u00f0 sem betur hlj\u00f3mar. Au\u00f0vita\u00f0 erum vi\u00f0 \u00f6ll valkv\u00e6\u00f0 \u00ed Bibl\u00eduskilningi, ekki s\u00edst \u00feeir sem kalla sig b\u00f3kstafstafstr\u00faar.<\/p>\n<p>L\u00edfi\u00f0 \u00ed n\u00fdja landinu var erfitt og draumurinn um fyrirheitna landi\u00f0, sem e.t.v. var \u00e1st\u00e6\u00f0a \u00feess a\u00f0 f\u00f3lk flutti til Amer\u00edku \u00ed upphafi, r\u00e6ttist ekki alltaf, kannski sjaldnast. Uppskerubrestur, barnadau\u00f0i og ve\u00f0rav\u00edti voru ekki s\u00ed\u00f0ur til sta\u00f0ar \u00ed fyrirheitna landinu en \u00e1\u00f0ur og stu\u00f0ningurinn af st\u00f3rfj\u00f6lskyldu e\u00f0a \u00e6ttinni var ekki til sta\u00f0ar. A\u00f0 flytja til fyrirheitna landsins og hafa \u00fea\u00f0 \u00e1fram sk\u00edtt, var gr\u00f3\u00f0rarst\u00eda fyrir heimsendasp\u00e1r, \u00fear sem vi\u00f0 loksins myndum fara til g\u00f3\u00f0a g\u00f3\u00f0a g\u00f3\u00f0a fyrirheitna landsins. \u00c1herslan var, n\u00e6st \u00feegar vi\u00f0 flytjum, \u00fe\u00e1 ver\u00f0ur allt gott. Einhvers konar Br\u00f3\u00f0ir minn Lj\u00f3nshjarta \u00e1 sterum.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p>Opinberunarb\u00f3k J\u00f3hannesar er skrifu\u00f0 inn \u00ed a\u00f0st\u00e6\u00f0ur k\u00faga\u00f0s samf\u00e9lags sem s\u00e9r fram \u00e1 betri t\u00ed\u00f0 me\u00f0 endurkomu Krists, h\u00fan er skrifu\u00f0 \u00e1 m\u00fdst\u00edskan h\u00e1tt, full af fl\u00f3knu myndm\u00e1li og henta\u00f0i g\u00edfurlega vel sem grunnur a\u00f0 n\u00fdjum s\u00f6gum um endalokin. Henni til stu\u00f0nings var h\u00e6gt a\u00f0 gr\u00edpa \u00ed vers, h\u00e9r og \u00fear, til a\u00f0 t\u00falka og teikna myndir af n\u00e6stu fer\u00f0 til fyrirheitna landsins og \u00fea\u00f0 var svo sannarlega gert.<\/p>\n<p>Enda miklu \u00fe\u00e6gilegri heimsmynd a\u00f0 tr\u00faa \u00fev\u00ed a\u00f0 n\u00e6sta b\u00f3kstaflega fer\u00f0alag f\u00e6ri okkur inn \u00ed Gu\u00f0sr\u00edki\u00f0, en a\u00f0 leitast vi\u00f0 a\u00f0 l\u00e1ta r\u00e9ttl\u00e6ti\u00f0 renna fram h\u00e9r og n\u00fa, enda fundu sig v\u00e6ntanlega flestir \u00e1 \u00feessum t\u00edma \u00f3sj\u00e1lfbjarga og varnarlausa gagnvart \u00feeim h\u00e6ttum og \u00f3gnum sem ste\u00f0ju\u00f0u a\u00f0.<\/p>\n<p>Vandinn vi\u00f0 \u00feetta er hins vegar a\u00f0 opinberunarb\u00f3kin var skrifu\u00f0 inn \u00ed \u00e1kve\u00f0nar skilgreindar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur, fyrir \u00e1kve\u00f0inn skilgreindan h\u00f3p. T\u00e1knmyndirnar sem koma fyrir voru \u00feekktar af \u00feeim sem hlustu\u00f0u \u00e1 lestur hennar \u00ed upphafi. Gott d\u00e6mi er a\u00f0 tala Antikrists 616 e\u00f0a 666 (eftir handritum), var hugsanlega dulk\u00f3\u00f0un e\u00f0a t\u00f6lugildi\u00f0 \u00e1 nafni starfandi keisara, byggt \u00e1 \u00feekktri talnaleikfimi \u00feess t\u00edma. <\/p>\n<p>Opinberunarb\u00f3kinni er ekki \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 segja okkur hva\u00f0 gerist vi\u00f0 enda t\u00edmanna. V\u00edsanir til eldsumbrota og jar\u00f0hr\u00e6ringa er v\u00edsun til \u00feekktra atbur\u00f0a sem umbreyta st\u00f6\u00f0u og l\u00edfi \u00feeirra sem \u00fea\u00f0 upplifa. \u00c1st\u00e6\u00f0a t\u00e1knmyndanna var ekki kr\u00fdpt\u00edsk tilraun til a\u00f0 sp\u00e1 fyrir um atbur\u00f0i framt\u00ed\u00f0ar, heldur lei\u00f0 til a\u00f0 gefa von um framt\u00ed\u00f0 \u00e1n ofs\u00f3kna af hendi keisarans, \u00ed umhverfi \u00fear sem gagnr\u00fdni \u00e1 keisarann var dau\u00f0as\u00f6k.<\/p>\n<p>Au\u00f0vita\u00f0 er \u00feetta einf\u00f6ldun, en h\u00fan er mun n\u00e6rri lagi en \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0 s\u00e6kjum \u00ed misg\u00f3\u00f0ar sk\u00e1lds\u00f6gur og t\u00falkanir skemmtikrafta \u00ed BNA \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. <\/p>\n<p>Eina raunverulega heimsendasp\u00e1in sem vi\u00f0 getum horft til er \u00ed Mt 24-25, vonin um a\u00f0 r\u00e9ttl\u00e6ti\u00f0 muni sigra. <\/p>\n<p>Eina raunverulega t\u00e1kni\u00f0 um endat\u00edmana hefur komi\u00f0 fram, Gu\u00f0sr\u00edki\u00f0 hefur broti\u00f0 s\u00e9r lei\u00f0 inn \u00ed hi\u00f0 veraldlega n\u00fa \u00feegar. T\u00e1kni\u00f0 er f\u00e6\u00f0ing, dau\u00f0i og upprisa Jes\u00fa Krists, \u00e1kall til okkar um a\u00f0 l\u00e1ta Gu\u00f0sr\u00edki\u00f0 taka yfir h\u00e9r og n\u00fa, hi\u00f0 fagra, g\u00f3\u00f0a og fullkomna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uppkast a\u00f0 innleggi \u00e1 kristilegu st\u00fadentam\u00f3ti \u00ed mars 2013. \u00c1\u00f0ur en vi\u00f0 getum r\u00e6tt t\u00e1kn og fyrirbo\u00f0a um heimsendi \u00ed Bibl\u00edunni, er nau\u00f0synlegt a\u00f0 tala a\u00f0eins um Bibl\u00eduna, Bibl\u00edulestur og Bibl\u00eduskilning.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wds_primary_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-4387","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-islenska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4387\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}