{"id":3953,"date":"2012-05-26T11:04:37","date_gmt":"2012-05-26T11:04:37","guid":{"rendered":"https:\/\/ispeculate.wpmudev.host\/main\/?p=3953"},"modified":"2012-05-26T11:04:37","modified_gmt":"2012-05-26T11:04:37","slug":"oryggi-eda-throski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2012\/05\/26\/oryggi-eda-throski\/","title":{"rendered":"\u00d6ryggi e\u00f0a \u00feroski"},"content":{"rendered":"<p>Fyrir nokkrum \u00e1rum sat \u00e9g og hlusta\u00f0i \u00e1 uppt\u00f6ku af fyrirlestri Edwin Friedman \u00fear sem hann velti upp hugsunum um kerfisbundin vanda \u00ed safna\u00f0arstarfi. Hann benti me\u00f0al annars r\u00e9ttilega \u00e1 a\u00f0 \u00ed kirkjulegu starfi s\u00e9um vi\u00f0 alltaf \u00ed spennu milli \u00f6ryggis og \u00e6vint\u00fdra (\u00feroska).\u00a0<!--more--><\/p>\n<p>\u00deannig sj\u00e1i margir kirkjuna fyrst og fremst sem sta\u00f0 festu og \u00f3breytanlega, en ekki l\u00edfsbreytandi veruleika, umhverfi sem kallar eftir \u00feroska og vexti. \u00cd \u00feessu samhengi er \u00e1hugavert a\u00f0 lesa n\u00fdlegt <a href=\"http:\/\/sigridur.org\/2012\/05\/25\/draumurinn-um-midaldakirkjuna\/\">blogg Sigr\u00ed\u00f0ar Gu\u00f0marsd\u00f3ttur um mi\u00f0aldad\u00f3mkirkjuna<\/a>.<\/p>\n<p>Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 skilgreina sig sem \u00f6rugg h\u00f6fn, leitast kirkjan vi\u00f0 a\u00f0 st\u00fdra hvar kv\u00ed\u00f0i (e. anxiety) br\u00fdst fram \u00ed sta\u00f0 \u00feess leitast vi\u00f0 a\u00f0 draga \u00far kv\u00ed\u00f0anum. \u00deegar hristir \u00ed, er \u00fev\u00ed notast vi\u00f0 varnarvi\u00f0bur\u00f0i, eins og t.d.:<\/p>\n<ol>\n<li>\u00a0V\u00f6rn (e. reaction)<\/li>\n<li>Sm\u00f6lun (e. herding<\/li>\n<li>\u00c1s\u00f6kun (e. blaming)<\/li>\n<li>Reddingar (e. quickfix)<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00de\u00e1 reynum vi\u00f0 a\u00f0 lesa og safna uppl\u00fdsingum, en Friedman bendir (r\u00e9ttilega) \u00e1 a\u00f0 gagnas\u00f6fnun e\u00f0a s\u00e9rh\u00e6fing leysi aldrei kerfisbundin vandam\u00e1l. Eina lei\u00f0in s\u00e9 a\u00f0 st\u00edga \u00fat \u00far kerfinu \u00feegar \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur \u00far s\u00e9r gengi\u00f0.<\/p>\n<p>\u00c1 sama h\u00e1tt er aldrei h\u00e6gt a\u00f0 skilgreina ramma fullkomlega fyrir h\u00f3pa e\u00f0a s\u00f6fnu\u00f0i. \u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6g \u00e1minning fyrir \u00fe\u00e1 sem tr\u00faa a\u00f0 r\u00e9tt skrifa\u00f0ar si\u00f0areglur e\u00f0a vinnuferli geti \u00fatr\u00fdmt vandam\u00e1lum. \u00dea\u00f0 \u00fearf alltaf a\u00f0 vera til sta\u00f0ar sj\u00e1lfsstj\u00f3rn (e. self-regulation). Ef sj\u00e1lfsstj\u00f3rn og pers\u00f3nulegir rammar eru ekki til sta\u00f0ar \u00fe\u00e1 heg\u00f0ar f\u00f3lk og\/e\u00f0a stofnanir s\u00e9r l\u00edkt og krabbameinsfrumur (ill- e\u00f0a g\u00f3\u00f0kynja eftir a\u00f0st\u00e6\u00f0um), algj\u00f6rlega \u00f3h\u00e1\u00f0 \u00f6llum utana\u00f0komandi r\u00f6mmum og reglum.<\/p>\n<p>\u00deannig getur aldrei veri\u00f0 markmi\u00f0 okkar a\u00f0 \u00fatb\u00faa ramma og umgj\u00f6r\u00f0 fyrir f\u00f3lk\/stofnanir, \u00fe\u00f3 \u00fea\u00f0 geti veri\u00f0 hugsanlega nau\u00f0synlegt, s\u00e9r \u00ed lagi til verndunar \u00feeim sem veikari standa. Markmi\u00f0i\u00f0 hl\u00fdtur samt fyrst og fremst a\u00f0 vera a\u00f0 gera f\u00f3lki gerlegt a\u00f0 vaxa og \u00feroskast \u00e1 eigin forsendum, \u00ed trausti til \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00feroski me\u00f0 s\u00e9r sj\u00e1lfsstj\u00f3rn og ramma.\u00a0\u00deegar vi\u00f0 leitumst vi\u00f0 a\u00f0 leyfa f\u00f3lki a\u00f0 vaxa og \u00feroskast \u00fe\u00e1 eru tv\u00e6r forsendur sem er gott a\u00f0 hafa \u00ed huga.<\/p>\n<ol>\n<li>F\u00f3lk vex og \u00feroskast \u00feegar umhverfi\u00f0 kallar eftir \u00fev\u00ed.<\/li>\n<li>Vi\u00f0 getum ekki r\u00e6kta\u00f0 f\u00f3lk, \u00ed besta falli getum vi\u00f0 skapa\u00f0 a\u00f0st\u00e6\u00f0ur og veri\u00f0 fyrirmyndir (vaxi\u00f0 og \u00feroskast sj\u00e1lf).<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fyrir nokkrum \u00e1rum sat \u00e9g og hlusta\u00f0i \u00e1 uppt\u00f6ku af fyrirlestri Edwin Friedman \u00fear sem hann velti upp hugsunum um kerfisbundin vanda \u00ed safna\u00f0arstarfi. Hann benti me\u00f0al annars r\u00e9ttilega \u00e1 a\u00f0 \u00ed kirkjulegu starfi s\u00e9um vi\u00f0 alltaf \u00ed spennu milli \u00f6ryggis og \u00e6vint\u00fdra (\u00feroska).\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wds_primary_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[29,34,76,108,126,137],"class_list":["post-3953","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-islenska","tag-church","tag-community","tag-growth","tag-my-studies","tag-relationship","tag-self"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3953"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3953\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}