{"id":3052,"date":"2011-04-10T22:20:59","date_gmt":"2011-04-11T02:20:59","guid":{"rendered":"https:\/\/ispeculate.wpmudev.host\/main\/?p=3052"},"modified":"2011-04-10T22:20:59","modified_gmt":"2011-04-11T02:20:59","slug":"samfelagsleg-abyrgd-thankar-i-motun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2011\/04\/10\/samfelagsleg-abyrgd-thankar-i-motun\/","title":{"rendered":"Samf\u00e9lagsleg \u00e1byrg\u00f0 (\u00feankar \u00ed m\u00f3tun)"},"content":{"rendered":"<p>Ein af grunnsto\u00f0um n\u00fdfrj\u00e1lshyggjunnar var\/er andl\u00e1t samf\u00e9lagsins. Um \u00fea\u00f0 eru or\u00f0 Margaret Thatcher: &#8220;There is no such thing as society: there are individual men and women, and there are families&#8221; kannski sk\u00fdrasta d\u00e6mi\u00f0. \u00c1n samf\u00e9lags er engin \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00f6\u00f0rum en \u00fe\u00e9r sj\u00e1lfum og \u00fe\u00ednum n\u00e1nustu. Fr\u00e9ttin um <a href=\"http:\/\/www.usatoday.com\/communities\/ondeadline\/post\/2010\/10\/firefighters-watch-home-burn-down-because-owner-hadnt-paid-75-city-fee\/1\">sl\u00f6kkvili\u00f0 sm\u00e1b\u00e6jar \u00ed Tennessee<\/a> sem f\u00f3r eins og eldur um sinu um mi\u00f0r\u00edkin \u00ed BNA s\u00ed\u00f0asta haust er d\u00e6mi um sigur n\u00fdfrj\u00e1lshyggjunnar \u00e1 samf\u00e9laginu. N\u00fa og svo m\u00e1 nefna \u00e1r\u00e1sirnar \u00e1 st\u00e9ttarf\u00e9l\u00f6g \u00ed Wisconsin og Ohio n\u00fa \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu m\u00e1nu\u00f0um.<!--more--><\/p>\n<p>Hugmynd n\u00fdfrj\u00e1lshyggjunnar byggir \u00feannig \u00e1 \u00e1byr\u00f0arlausu umhverfi (enda samf\u00e9lagi\u00f0 ekki til skv. Thatcher). Allt sem ekki er banna\u00f0 er leyft og markmi\u00f0i\u00f0 er umhverfi \u00e1n bo\u00f0a og banna. \u00dea\u00f0 gengur s\u00fa saga a\u00f0 kennari \u00ed rekstrarhagfr\u00e6\u00f0i \u00ed Verkfr\u00e6\u00f0ideild H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands \u00e1 s\u00ed\u00f0asta \u00e1ratug s\u00ed\u00f0ustu aldar hafi bent nemendum s\u00ednum \u00e1 a\u00f0 \u00ed vi\u00f0skiptal\u00edfinu b\u00e6ru \u00feau a\u00f0eins \u00e1byrg\u00f0 gagnvart yfirmanninum sem borga\u00f0i launin. Engin \u00f6nnur \u00e1byrg\u00f0 v\u00e6ri til. Aflei\u00f0ing \u00feessarar hugmyndar var au\u00f0vita\u00f0 s\u00fa a\u00f0 \u00e6\u00f0sti yfirma\u00f0urinn bar ekki \u00e1byrg\u00f0 gagnvart neinum nema sj\u00e1lfum s\u00e9r, sem kom hva\u00f0 best \u00ed lj\u00f3s \u00feegar kennarinn var or\u00f0inn bankastj\u00f3ri. \u00c1byrg\u00f0in hvarf. Allt var leyfilegt, hvort sem \u00fea\u00f0 f\u00f3lst \u00ed a\u00f0 r\u00e6na sparna\u00f0i f\u00f3lks \u00ed Bretlandi og \u00ed Hollandi, e\u00f0a sv\u00edkja b\u00edlinn sem hann haf\u00f0i haft til umr\u00e1\u00f0a sem bankastj\u00f3ri \u00fat \u00far \u00ferotab\u00fainu. \u00deegar hann var s\u00ed\u00f0an spur\u00f0ur \u00fat \u00ed \u00e1byrg\u00f0ina \u00ed n\u00fdlegu bla\u00f0avi\u00f0tali var hann a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u samkv\u00e6mur sj\u00e1lfum s\u00e9r og taldi enga \u00e1byrg\u00f0 til.<\/p>\n<p>Skortur \u00e1 samf\u00e9lagslegri \u00e1byrg\u00f0 hefur au\u00f0vita\u00f0 margar a\u00f0rar hli\u00f0ar. \u00c1n sameiginlegrar \u00e1byrg\u00f0ar leysist samf\u00e9lagi\u00f0 upp. \u00cd \u00e1byrg\u00f0arlausu umhverfi skiptir n\u00e1unginn ekki m\u00e1li, \u00e1byrg\u00f0arlaust umhverfi telur skattsvik e\u00f0lilega sj\u00e1lfsbjargarvi\u00f0leitni, \u00e1byrg\u00f0arlaust umhverfi lei\u00f0ir til misskiptingar, \u00ed \u00e1byrg\u00f0arlausu umhverfi eru engin si\u00f0fer\u00f0isvi\u00f0mi\u00f0.<\/p>\n<p>\u00c1byrg\u00f0arlaust umhverfi er fyrst og fremst veruleiki \u00fear sem sterkir einstaklingar fara s\u00ednu fram \u00e1 kostna\u00f0 \u00feeirra sem minna mega s\u00edn, umhverfi \u00fear sem sj\u00e1lfhverfan er sigurvegari og samkennd er veikleikamerki.<\/p>\n<p>\u00c9g tr\u00fai \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feessum hugmyndum beri a\u00f0 hafna afdr\u00e1ttarlaust. \u00c9g l\u00edt svo \u00e1 a\u00f0 \u00edslenskt samf\u00e9lag beri \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 gj\u00f6r\u00f0um \u00feegna sinna, jafnvel \u00feegar \u00feeir misnota a\u00f0st\u00f6\u00f0u s\u00edna. \u00deannig berum vi\u00f0 sem heild \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 gj\u00f6r\u00f0um \u00fej\u00f3\u00f0kj\u00f6rinna stj\u00f3rnm\u00e1lamanna og \u00feeirra emb\u00e6ttismanna sem kj\u00f6rnir fulltr\u00faar okkar skipa. Vissulega \u00feurfa a\u00f0 vera til sta\u00f0ar lei\u00f0ir til a\u00f0 skipta um f\u00f3lk, \u00feegar kj\u00f6rnir fulltr\u00faar og emb\u00e6ttismenn breg\u00f0ast, en \u00ed \u00fev\u00ed felst \u00e1byrg\u00f0 okkar l\u00edka, a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0 \u00feegar fulltr\u00faum okkar ver\u00f0ur \u00e1 og nota \u00feau \u00farr\u00e6\u00f0i sem til eru til a\u00f0 gera nau\u00f0synlegar breytingar.<\/p>\n<p>\u00deessi samf\u00e9lagss\u00fdn m\u00edn, h\u00f6fnun \u00e1 einstaklingshyggju n\u00fdfrj\u00e1lshyggjunnar, haf\u00f0i \u00e1hrif \u00e1 \u00fea\u00f0 hvernig \u00e9g kaus \u00ed s\u00ed\u00f0ustu kosningum sem haldnar voru \u00e1 \u00cdslandi. \u00dea\u00f0 sem \u00fe\u00f3 er mikilv\u00e6gara en hvernig \u00e9g kaus, er a\u00f0 vegna \u00feessarar afst\u00f6\u00f0u minnar ber \u00e9g sameiginlega \u00e1byrg\u00f0 me\u00f0 \u00f6llum \u00f6\u00f0rum \u00e1 \u00fatkomu kosningarinnar.<\/p>\n<p>Samf\u00e9lagsleg \u00e1byrg\u00f0 kallar mig til a\u00f0 l\u00fata vilja meirihlutans og gangast undir \u00fe\u00e1 \u00e1kv\u00f6r\u00f0un sem tekin var, sama hversu heimskuleg og vitlaus \u00e9g pers\u00f3nulega tel a\u00f0 h\u00fan s\u00e9.<\/p>\n<p><em>E.s. \u00c9g notast h\u00e9r vi\u00f0 hugtaki\u00f0 &#8220;n\u00fdfrj\u00e1lshyggja&#8221; til a\u00f0greiningar fr\u00e1 frj\u00e1lshyggjuhugmyndum sem eiga uppruna sinn \u00ed skrifum m.a. manna eins og J.S.Mill og A.Smith, en \u00ed hugmyndum \u00feeirra var l\u00f6g\u00f0 mikil \u00e1hersla \u00e1 a\u00f0 skilgreina og \u00fatsk\u00fdra \u00e1byrg\u00f0arhugtaki\u00f0. N\u00fdfrj\u00e1lshyggjan er \u00ed megindr\u00e1ttum \u00f3l\u00edk fyrri hugmyndum frj\u00e1lshyggjumanna vegna \u00feess \u00e1 hva\u00f0a h\u00e1tt \u00e1byrg\u00f0arhugtakinu hefur veri\u00f0 \u00fath\u00fdst.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ein af grunnsto\u00f0um n\u00fdfrj\u00e1lshyggjunnar var\/er andl\u00e1t samf\u00e9lagsins. Um \u00fea\u00f0 eru or\u00f0 Margaret Thatcher: &#8220;There is no such thing as society: there are individual men and women, and there are families&#8221; kannski sk\u00fdrasta d\u00e6mi\u00f0. \u00c1n samf\u00e9lags er engin \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00f6\u00f0rum en \u00fe\u00e9r sj\u00e1lfum og \u00fe\u00ednum n\u00e1nustu. Fr\u00e9ttin um sl\u00f6kkvili\u00f0 sm\u00e1b\u00e6jar \u00ed Tennessee sem f\u00f3r eins &hellip; <a href=\"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2011\/04\/10\/samfelagsleg-abyrgd-thankar-i-motun\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Samf\u00e9lagsleg \u00e1byrg\u00f0 (\u00feankar \u00ed m\u00f3tun)<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wds_primary_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[34,85,87,89],"class_list":["post-3052","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-islenska","tag-community","tag-hruni","tag-iceland","tag-injustice"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3052"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3052\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}