{"id":2425,"date":"2010-11-23T10:54:00","date_gmt":"2010-11-23T15:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ispeculate.wpmudev.host\/main\/?p=2425"},"modified":"2010-11-23T10:54:00","modified_gmt":"2010-11-23T15:54:00","slug":"stutt-athugasemd-um-a%c3%b0alnamskra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2010\/11\/23\/stutt-athugasemd-um-a%c3%b0alnamskra\/","title":{"rendered":"Stutt athugasemd um a\u00f0aln\u00e1mskr\u00e1"},"content":{"rendered":"<p>Strax \u00ed upphafi er r\u00e9tt a\u00f0 taka fram a\u00f0 \u00e9g hef ekki lesi\u00f0 n\u00fdja a\u00f0aln\u00e1mskr\u00e1 leiksk\u00f3la, grunnsk\u00f3la og framhaldssk\u00f3la \u00ed heild og vel m\u00e1 vera a\u00f0 um gott plagg s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. Athygli m\u00edn var hins vegar vakin \u00e1 \u00f6\u00f0rum kaflanum \u00fear sem ger\u00f0 er grein fyrir hugtakinu almenn menntun. \u00dear er haldi\u00f0 \u00e1 lofti fullyr\u00f0ingum um eldri skilgreiningar \u00e1 almennri menntun og \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00e9g s\u00e9 sagnfr\u00e6\u00f0ingur e\u00f0a s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingur \u00ed menntunarfr\u00e6\u00f0um get \u00e9g fullyrt a\u00f0 svona framsettar fullyr\u00f0ingar yr\u00f0u seint sam\u00feykktar sem vitneskja \u00e1 Wikipedia.<\/p>\n<p>\u00deannig kemur fram einstaklega barnaleg s\u00f6gusko\u00f0un og grunnur skilningur \u00e1 mi\u00f0aldasamf\u00e9laginu og st\u00f6\u00f0u kirkjunnar \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum \u00ed Evr\u00f3pu. \u00dea\u00f0 a\u00f0 setja svona inn \u00ed n\u00fdja a\u00f0aln\u00e1mskr\u00e1 leiksk\u00f3la, grunnsk\u00f3la og framhaldssk\u00f3la er fr\u00e1leitt, nema ef \u00e6tlunin s\u00e9 a\u00f0 n\u00e1mskr\u00e1in endurspegli hugmyndaheim grunnsk\u00f3laritger\u00f0a.<\/p>\n<p>Svo \u00e9g \u00fatsk\u00fdri m\u00e1l mitt frekar. \u00cd a\u00f0aln\u00e1mskr\u00e1nni er sagt:<\/p>\n<blockquote><p>Mi\u00f0aldakirkjan skilgreindi almenna menntun \u00ed Evr\u00f3pu \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum \u00fat fr\u00e1 s\u00ednum \u00fe\u00f6rfum, &#8230;<\/p><\/blockquote>\n<p>Og er \u00feessi fullyr\u00f0ing notu\u00f0 til a\u00f0 s\u00fdna hversu mj\u00f6g hugmyndir um almenna menntun hefur breyst \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e1:<\/p>\n<blockquote><p>21. \u00f6ld er almenn menntun skilgreind \u00fat fr\u00e1 samf\u00e9lagslegum \u00fe\u00f6rfum og \u00fat fr\u00e1 \u00fe\u00f6rfum einstaklinganna.<\/p><\/blockquote>\n<p>Gallinn vi\u00f0 \u00feessa framsetningu er au\u00f0vita\u00f0 tvenns konar. Fyrir \u00fea\u00f0 fyrsta var einstaklingshyggja uppl\u00fdsingarinnar \u00f3\u00feekkt \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum \u00feannig a\u00f0 r\u00e9ttilega hefur s\u00fa \u00e1hersla b\u00e6st vi\u00f0 (\u00ed or\u00f0i a\u00f0 minnsta kosti). En \u00fea\u00f0 sem meira er um vert, kirkjan var s\u00e1 samf\u00e9lagslegi veruleiki sem allir bjuggu vi\u00f0 og m\u00f3ta\u00f0i samf\u00e9lagi\u00f0. Almenn menntun \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum t\u00f3k \u00fev\u00ed mi\u00f0 af samf\u00e9lagslegum \u00fe\u00f6rfum \u00e1 sama h\u00e1tt og n\u00fa er, en \u00ed sta\u00f0 fyrirt\u00e6kjastyrktra kennslustofa og r\u00edkismi\u00f0a\u00f0ra n\u00e1msferla, voru samf\u00e9lagslegu \u00fearfirnar skilgreindar af kirkjunni, enda st\u00e6rsta og \u00f6flugasta samf\u00e9lagslega stofnunin \u00e1 \u00feeim t\u00edma.<\/p>\n<p>N\u00fa er ekki svo a\u00f0 \u00e9g telji a\u00f0 kirkjan eigi a\u00f0 hafa \u00feetta hlutverk \u00ed dag, fjarri fer \u00fev\u00ed, en \u00fea\u00f0 er einfaldlega barnalegt a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 grunnmarkmi\u00f0 almennrar menntunar hafi breyst svo mj\u00f6g, \u00fe.e. hva\u00f0 var\u00f0ar \u00fea\u00f0 hlutverk a\u00f0 uppfylla samf\u00e9lagslegar \u00fearfir.<\/p>\n<p>Vissulega getur veri\u00f0 a\u00f0 h\u00f6fundur s\u00e9 einv\u00f6r\u00f0ungu a\u00f0 benda \u00e1 a\u00f0 samf\u00e9lagslegar \u00fearfir \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum hafi veri\u00f0 skilgreindar af kirkjunni en \u00ed dag s\u00e9u samf\u00e9lagslegar \u00fearfir &#8220;raunverulegar&#8221; samf\u00e9lagslegar \u00fearfir. En \u00fea\u00f0 l\u00fdsir ekki bara barnaskap heldur hroka, og kallar \u00e1 uppl\u00fdsingar \u00ed n\u00e1mskr\u00e1nni um hva\u00f0a stofnanir og samf\u00e9lagsh\u00f3par m\u00f3ta hva\u00f0a samf\u00e9lagslegar \u00fearfir almenn menntun \u00ed dag \u00e1 a\u00f0 m\u00e6ta.<\/p>\n<p>\u00deegar opinberir a\u00f0ilar skrifa stefnum\u00f3tandi g\u00f6gn er g\u00edfurlega mikilv\u00e6gt a\u00f0 sl\u00edk g\u00f6gn s\u00e9u gagnr\u00fdnd \u00edtarlega til a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0 og greina r\u00f3mant\u00edskar ranghugmyndir, hvort sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a &#8220;illu mi\u00f0aldakirkjuna&#8221; e\u00f0a &#8220;kristilegan menningararf \u00edslendinga.&#8221; Ef \u00fer\u00e1tt fyrir allt er \u00e1kve\u00f0i\u00f0 er a\u00f0 notast vi\u00f0 sl\u00edkar hugmyndir \u00fearf a\u00f0 gera \u00fea\u00f0 \u00e1 faglegan h\u00e1tt, \u00feannig a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 leita \u00ed heimildir fyrir hugmyndunum.<\/p>\n<p>\u00c9g er ekki viss um a\u00f0 sagnfr\u00e6\u00f0ikennarinn minn \u00ed MR hef\u00f0i or\u00f0i\u00f0 s\u00e1ttur vi\u00f0 vinnubr\u00f6g\u00f0in ef \u00e9g hef\u00f0i sett fram fullyr\u00f0ingar um almenna menntun yfirst\u00e9tta til forna og kirkjumi\u00f0l\u00e6ga menntun \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum \u00e1 \u00feann h\u00e1tt sem gert er \u00ed dr\u00f6gum a\u00f0 n\u00e1mskr\u00e1nni sem honum ber a\u00f0 fylgja.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Strax \u00ed upphafi er r\u00e9tt a\u00f0 taka fram a\u00f0 \u00e9g hef ekki lesi\u00f0 n\u00fdja a\u00f0aln\u00e1mskr\u00e1 leiksk\u00f3la, grunnsk\u00f3la og framhaldssk\u00f3la \u00ed heild og vel m\u00e1 vera a\u00f0 um gott plagg s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. Athygli m\u00edn var hins vegar vakin \u00e1 \u00f6\u00f0rum kaflanum \u00fear sem ger\u00f0 er grein fyrir hugtakinu almenn menntun. \u00dear er haldi\u00f0 \u00e1 lofti &hellip; <a href=\"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2010\/11\/23\/stutt-athugasemd-um-a%c3%b0alnamskra\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Stutt athugasemd um a\u00f0aln\u00e1mskr\u00e1<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wds_primary_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[118,147],"class_list":["post-2425","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-islenska","tag-politics","tag-storytelling"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2425","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2425"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2425\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}