{"id":2293,"date":"2010-09-07T14:56:18","date_gmt":"2010-09-07T18:56:18","guid":{"rendered":"https:\/\/ispeculate.wpmudev.host\/main\/?p=2293"},"modified":"2010-09-07T14:56:18","modified_gmt":"2010-09-07T18:56:18","slug":"smahik-vi%c3%b0-lestur-go%c3%b0rar-greinar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2010\/09\/07\/smahik-vi%c3%b0-lestur-go%c3%b0rar-greinar\/","title":{"rendered":"Sm\u00e1hik vi\u00f0 lestur g\u00f3\u00f0rar greinar"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd annars fr\u00e1b\u00e6rri grein Dr. Gunnars Kristj\u00e1nssonar um st\u00f6\u00f0u kirkjunnar \u00e1 \u00cdslandi, \u00fe\u00e1 bindur hann v\u00e6ntingar s\u00ednar um framt\u00ed\u00f0ina sterkum b\u00f6ndum vi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0kirkjuhugmyndir Schleiermachers.<!--more--> \u00cd t\u00falkun sinni \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0kirkjuhugtakinu leggur Gunnar ofur\u00e1herslu \u00e1 a\u00f0<\/p>\n<blockquote><p>\u00dej\u00f3\u00f0kirkja v\u00edsar&#8230; til \u00e1kve\u00f0inna gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ilegra vi\u00f0horfa: til opinnar, brei\u00f0rar og umbur\u00f0arlyndrar kirkju \u00ed n\u00e1nu sambandi og \u00ed eindreginni \u00fej\u00f3nustu vi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0ina. Kirkjan er a\u00f0 \u00feeim skilningi fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 vera \u201er\u00edki \u00ed r\u00edkinu\u201c sem l\u00e6tur s\u00e9r \u201everaldlegu menningu\u201c \u00ed l\u00e9ttu r\u00fami liggja og er a\u00f0 sama skapi fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 bera einkenni vakningarhreyfingarinnar sem markar s\u00e9r \u00e1kve\u00f0in v\u00f6ll innan samf\u00e9lagsins me\u00f0 sinn \u201er\u00e9tta\u201c bo\u00f0skap.<\/p><\/blockquote>\n<p>\u00deetta er vissulega falleg og gj\u00f6fug hugmynd. Dr. Gunnar fjallar um hvernig sl\u00edk gu\u00f0fr\u00e6\u00f0i l\u00e6tur s\u00e9r annt um menningu samt\u00edmans, samf\u00e9lagsger\u00f0 og tilvistarspurningar, tekur \u00fe\u00e1tt \u00ed helstu h\u00e1t\u00ed\u00f0um samf\u00e9lagsins, e\u00f0a eins og Dr. Gunnar segir:<\/p>\n<blockquote><p>Margir telja a\u00f0 sterkustu einkenni \u00fej\u00f3\u00f0kirkjukristind\u00f3msins s\u00e9u emb\u00e6ttisverk prestanna: sk\u00edrn, ferming, hj\u00f3nav\u00edgsla og \u00fatf\u00f6r, \u00fear eru v\u00e6ntingar miklar, \u00fear er f\u00f3lki\u00f0 saman komi\u00f0. \u00dear ver\u00f0ur hlutverk prestanna a\u00f0 d\u00f3mi margra gu\u00f0fr\u00e6\u00f0inga s\u00edfellt mikilv\u00e6gara og \u00fear nj\u00f3ta \u00feeir trausts ef marka m\u00e1 \u00feann st\u00f6\u00f0ugleika sem tengist \u00feessum \u00fe\u00e6tti \u00ed \u00fej\u00f3nustu safna\u00f0anna.<\/p><\/blockquote>\n<p>Sl\u00edk kirkja gengur \u00fat fr\u00e1 vi\u00f0teknum gildum samf\u00e9lagsins og telur \u00fea\u00f0 hlutverk sitt a\u00f0 styrkja \u00feau og sty\u00f0ja. \u00deetta er ekki styrkur eins og Dr. Gunnar heldur fram, \u00fevert \u00e1 m\u00f3ti veikleiki \u00fej\u00f3\u00f0kirkjuhugmyndarinnar kemur h\u00e9r hva\u00f0 sk\u00fdrast \u00ed lj\u00f3s. \u00dej\u00f3\u00f0kirkja hefur tilhneigingu til a\u00f0 sty\u00f0ja vi\u00f0 r\u00edkjandi \u00e1stand, hvert svo sem \u00fea\u00f0 er, svo mj\u00f6g a\u00f0 h\u00fan missir sp\u00e1mannlega r\u00f6dd r\u00e9ttl\u00e6tisins. \u00dea\u00f0 var enda ekki hugmynd \u00feeirra sem komu \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunni \u00e1 dagskr\u00e1 a\u00f0 kalla eftir r\u00e9ttl\u00e6ti heldur eins og Dr. Gunnar bendir \u00e1:<\/p>\n<blockquote><p>\u00deeir sem settu \u00fej\u00f3\u00f0kirkjuna \u00e1 dagskr\u00e1 treystu henni til a\u00f0 standa v\u00f6r\u00f0 um l\u00edfsgildi sem voru almennt tekin gild \u00ed samf\u00e9laginu. \u00deeir vildu vel mennta\u00f0a og v\u00ed\u00f0s\u00fdna presta til \u00feess a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0kirkjan g\u00e6ti sinnt fj\u00f6l\u00fe\u00e6ttu hlutverki s\u00ednu \u00ed samf\u00e9laginu og fj\u00f6l\u00fe\u00e6tt safna\u00f0arstarf \u00ed vaxandi \u00fe\u00e9ttb\u00fdlissamf\u00e9lagi. Tr\u00fain sn\u00fdst ekki um a\u00f0 afst\u00f6\u00f0u mannsins til tr\u00faarkenninga, hinar dj\u00fapu r\u00e6tur hennar felast \u00ed leit mannsins a\u00f0 tilgangi l\u00edfs s\u00edns.<\/p><\/blockquote>\n<p>\u00cd \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laginu \u00ed kj\u00f6lfar uppl\u00fdsingarinnar, \u00e1 t\u00edmum framfara og \u00feess sem f\u00f3lk taldi bestu t\u00edma allra t\u00edma, \u00ed heimi modernismans, var skiljanlegt a\u00f0 r\u00edkjandi l\u00edfsgildi skyldu varin af krafti og mennta\u00f0ir og v\u00ed\u00f0s\u00fdnir gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ingar v\u00e6ru best til \u00feess fallnir. T\u00edmi p\u00f3s\u00edtivismans er hins vegar li\u00f0inn. V\u00ed\u00f0s\u00fdni sem er bundin af tr\u00fanni \u00e1 st\u00f6\u00f0ugar framfarir hefur einfaldlega runni\u00f0 sitt skei\u00f0 \u00e1 enda.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 m\u00e1 \u00f6llum vera lj\u00f3st a\u00f0 &#8220;p\u00f3sitivisminn&#8221; og \u00fej\u00f3\u00f0kirkjuhugtaki\u00f0 sem var\u00f0 til \u00ed \u00e6gibirtu bjarts\u00fdninnar og fullvissu \u00feess a\u00f0 Evr\u00f3pub\u00faar \u00e6ttu \u00f6ll sv\u00f6r vi\u00f0 spurningum allra (e\u00f0a v\u00e6ri n\u00e6stum b\u00fain a\u00f0 finna \u00feau) er illa b\u00fai\u00f0 til a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0 fj\u00f6lhyggjusamf\u00e9lagi\u00f0. Krafan um a\u00f0 vera vettvangur allrar \u00fej\u00f3\u00f0arinnar lei\u00f0ir \u00fev\u00ed anna\u00f0 tveggja til t\u00f3mhyggjukirkju, \u00fear sem allt er leyft og ekkert skiptir m\u00e1li, e\u00f0a til kirkju sem tekur a\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 skilgreina hverjir s\u00e9u \u00fej\u00f3\u00f0in, \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed hverjir n\u00fdta s\u00e9r \u00fej\u00f3nustu hennar.<\/p>\n<p>\u00dej\u00f3\u00f0kirkjuhugtaki\u00f0 er vandme\u00f0fari\u00f0, \u00e9g hallast reyndar a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00f6ll forskeyti framan vi\u00f0 or\u00f0i\u00f0 kirkja lei\u00f0i okkur \u00ed \u00f3f\u00e6rur. \u00dea\u00f0 \u00e1 ekki s\u00edst vi\u00f0 hugtaki\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0, sem \u00ed gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ilegu samhengi er tengt sterkum b\u00f6ndum vi\u00f0 \u00fatvalningu, s\u00e9rst\u00f6\u00f0u, vi\u00f0 fyrirheiti Gu\u00f0s til f\u00e1einna. \u00deannig kallar hugtaki\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0 \u00e1 spurninguna, hverjir eru ekki \u00fej\u00f3\u00f0in? Fyrir hvern er kirkjan ekki?\u00a0Vissulega er \u00fea\u00f0 ekki \u00e6tlun neins a\u00f0 nota hugtaki\u00f0 \u00e1 \u00feann h\u00e1tt, en \u00fea\u00f0 er \u00f3umfl\u00fdjanlegt, sagan kennir okkur \u00fea\u00f0.<\/p>\n<p>Vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 vi\u00f0:\u00a0<a href=\"http:\/\/tru.is\/pistlar\/2010\/9\/i-oldudal-ovissunnar\">\u00cd \u00f6ldudal \u00f3vissunnar &#8211; Tr\u00fain og l\u00edfi\u00f0<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd annars fr\u00e1b\u00e6rri grein Dr. Gunnars Kristj\u00e1nssonar um st\u00f6\u00f0u kirkjunnar \u00e1 \u00cdslandi, \u00fe\u00e1 bindur hann v\u00e6ntingar s\u00ednar um framt\u00ed\u00f0ina sterkum b\u00f6ndum vi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0kirkjuhugmyndir Schleiermachers.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wds_primary_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[145,154],"class_list":["post-2293","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-islenska","tag-state-church","tag-theology"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2293"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2293\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}