{"id":2254,"date":"2010-09-04T23:31:37","date_gmt":"2010-09-05T03:31:37","guid":{"rendered":"https:\/\/ispeculate.wpmudev.host\/main\/?p=2254"},"modified":"2010-09-04T23:31:37","modified_gmt":"2010-09-05T03:31:37","slug":"umhyggja-vonbrig%c3%b0i-og-rei%c3%b0i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2010\/09\/04\/umhyggja-vonbrig%c3%b0i-og-rei%c3%b0i\/","title":{"rendered":"Umhyggja, vonbrig\u00f0i og rei\u00f0i"},"content":{"rendered":"<p><em>\u00deankar vegna <a href=\"http:\/\/www.framsokn.is\/Forsida\/Pistlar\/?b=1,5572,news_view.html\">skrifa formanns Frams\u00f3knarflokksins<\/a><\/em><em> \u00ed Morgunbla\u00f0inu 4. september 2010.<\/em><\/p>\n<p>Margir hafa tj\u00e1\u00f0 sig um m\u00e1lefni \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar s\u00ed\u00f0ustu vikur, margt gott hefur veri\u00f0 sagt, og anna\u00f0 mi\u00f0ur fallegt l\u00e1ti\u00f0 fj\u00faka. \u00deegar forma\u00f0ur Frams\u00f3knarflokksins kvaddi s\u00e9r hlj\u00f3\u00f0s \u00ed dag, \u00e1saka\u00f0i fr\u00e9ttamenn um annarlegar kenndir og minnti okkur sum me\u00f0 \u00f3beinum h\u00e6tti \u00e1 \u00f3ge\u00f0fellt samtal Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar og \u00d3lafs Sk\u00falasonar um a\u00f0 athygli fj\u00f6lmi\u00f0la v\u00e6ri e\u00f0li m\u00e1lsins samkv\u00e6mt alltaf t\u00edmabundin, \u00fe\u00e1 fannst m\u00e9r t\u00edmab\u00e6rt a\u00f0 leggja or\u00f0 \u00ed belg.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nVissulega er r\u00e9tt hj\u00e1 Sigmundi a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 mikilv\u00e6gt a\u00f0 l\u00e6ra af mist\u00f6kum fort\u00ed\u00f0ar, en umfj\u00f6llunarefni s\u00ed\u00f0ustu vikna hafa a\u00f0 miklu leyti sn\u00faist um a\u00f0 horfast \u00ed augu vi\u00f0 samt\u00edmann og vanm\u00e1tt kirkjunnar til a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0 erfi\u00f0 \u00farlausnarefni \u00ed dag. Vonbrig\u00f0i, \u00farsagnir og rei\u00f0i almennings sn\u00faast ekki fyrst og fremst um gl\u00e6pi sem \u00e1ttu s\u00e9r sta\u00f0 fyrir 20-30 \u00e1rum, heldur a\u00f0 kirkjan sem \u00feau h\u00f6f\u00f0u v\u00e6ntingar til og bera umhyggju fyrir skuli ekki geta horfst \u00ed augu vi\u00f0 mist\u00f6k og gl\u00e6pi fort\u00ed\u00f0arinnar og horft til framt\u00ed\u00f0ar.<\/p>\n<p>Fr\u00e9ttaumfj\u00f6llunin er \u00feannig alls ekki d\u00e6mi um illsku, heldur sn\u00fdst um vonbrig\u00f0i og ni\u00f0urbrot \u00e1 \u00fev\u00ed trausti sem margir h\u00f6f\u00f0u til kirkjunnar. Ein \u00e1st\u00e6\u00f0a \u00feessarar miklu umr\u00e6\u00f0u er a\u00f0 innan \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar takast \u00e1 \u00fdmsir straumar og stefnur, og margir v\u00edg\u00f0ir \u00fej\u00f3nar kirkjunnar hafa tali\u00f0 sig kalla\u00f0a til a\u00f0 koma fram og halda \u00e1 lofti s\u00ednum hugmyndum um hvernig kirkjan \u00e6tti a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0. \u00de\u00e1 er lj\u00f3st a\u00f0 \u00e1 stundum hafa \u00feessi innskot magna\u00f0 umr\u00e6\u00f0una og hj\u00e1lpa\u00f0 til vi\u00f0 a\u00f0 halda athygli fj\u00f6lmi\u00f0la og ekki alltaf veri\u00f0 kirkjunni til blessunar.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er kjaft\u00e6\u00f0i a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 fl\u00f3knara fyrir kirkjuna a\u00f0 \u00fatsk\u00fdra m\u00e1l sitt en fyrir a\u00f0ra. E\u00f0li s\u00edns vegna \u00e1 kirkjan ekki a\u00f0 \u00fej\u00f3na neinu \u00f6\u00f0ru en sannleikanum. \u00dea\u00f0 eru engir &#8220;share holders&#8221; e\u00f0a &#8220;stake holders&#8221;, engar spurningar um h\u00e1m\u00f6rkun hagna\u00f0ar sem \u00fearf a\u00f0 meta. Kirkjan \u00fearf ekki a\u00f0 fara undan fl\u00e6mingi, m\u00e1 ekki tala h\u00e1lfsannleik, \u00e6tti ekki a\u00f0 \u00feurfa a\u00f0 muna s\u00ed\u00f0ustu lygi, \u00e1 ekki a\u00f0 hr\u00e6\u00f0ast a\u00f0 vi\u00f0urkenna mist\u00f6k, \u00e1 ekki a\u00f0 \u00f3ttast hva\u00f0 gerist ef&#8230;<\/p>\n<p>Umr\u00e6\u00f0an sn\u00fdst um kirkjuna. \u00cd \u00fev\u00ed samhengi eru tilraunir til a\u00f0 benda \u00e1 a\u00f0ra algj\u00f6rlega \u00f3vi\u00f0eigandi og skipta \u00ed raun litlu m\u00e1li. J\u00fa, au\u00f0vita\u00f0 \u00fearf a\u00f0 fara a\u00f0 taka \u00e1 kynfer\u00f0isofbeldi alls sta\u00f0ar \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laginu. \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 \u00f6murlegt a\u00f0 perrar vinni \u00ed sk\u00f3lakerfinu vegna \u00feess a\u00f0 aldrei var gefin \u00fat formleg k\u00e6ra gegn \u00feeim. Sl\u00edk d\u00e6mi fr\u00eda samt kirkjuna ekki \u00e1byrg\u00f0 e\u00f0a draga \u00far vandanum \u00ed kirkjunni.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er r\u00e9tt hj\u00e1 formanni Frams\u00f3knarflokksins a\u00f0 kirkjan hefur gert sumt vel og jafnvel betur en a\u00f0rir. Gott d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 kirkjunni t\u00f3kst a\u00f0 losna vi\u00f0 sr. Gunnar Bj\u00f6rnsson \u00far starfi \u00fer\u00e1tt fyrir \u00f6murlega og ranga ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u H\u00e6star\u00e9ttar. En \u00fea\u00f0 sem vel er gert er einfaldlega ekki n\u00f3g \u00feegar yfirstj\u00f3rn kirkjunnar s\u00fdnir \u00f3\u00f6ryggi, virkar hr\u00e6dd og vir\u00f0ist hafa eitthva\u00f0 a\u00f0 fela.<\/p>\n<p>Innlegg Geirs Waage er \u00e1g\u00e6tt d\u00e6mi um hvernig valdabar\u00e1tta \u00ed kirkjunni og l\u00e9legur gu\u00f0fr\u00e6\u00f0iskilningur veldur \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00e1l eru \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum d\u00f6gum saman. Innlegg Geirs var ekki gagnlegt \u00e1 neinn h\u00e1tt. Ef hugmynd hans var a\u00f0 f\u00e1 faglega umfj\u00f6llun um e\u00f0li \u00feagnarskyldunnar var t\u00edmasetningin afleit. R\u00f6kin sem hann kom fram me\u00f0 voru illa framsett. \u00deannig blanda\u00f0i hann saman einkaskriftum og s\u00e1lg\u00e6slu. Hann sni\u00f0gekk algj\u00f6rlega hugmyndir um almennan prestsd\u00f3m \u00feegar kemur a\u00f0 skriftum, og til a\u00f0 b\u00e6ta um betur var hroki hans og umm\u00e6li um kollega s\u00edna skammarleg. En \u00fea\u00f0 m\u00e1 svo sem segja l\u00edka um suma populista \u00ed h\u00f3pi presta sem f\u00f3ru fram gegn Geir me\u00f0 rakalausum upphr\u00f3punum og vitleysisgangi. Ekkert af \u00feessu var s\u00f6k fj\u00f6lmi\u00f0laf\u00f3lks, n\u00fa e\u00f0a almennings, n\u00fa e\u00f0a einstaklinga \u00ed Vantr\u00fa. V\u00edg\u00f0ir \u00fej\u00f3nar kirkjunnar s\u00e1u alveg einir og \u00f3studdir um a\u00f0 halda umr\u00e6\u00f0unni gangandi og um a\u00f0 draga \u00far trausti til kirkjunnar, \u00e1n nokkurrar utana\u00f0komandi hj\u00e1lpar.<\/p>\n<p>\u00c9g get teki\u00f0 undir me\u00f0 formanni Frams\u00f3knarflokksins a\u00f0 \u00fea\u00f0 er um margt mi\u00f0ur a\u00f0 umr\u00e6\u00f0an beindist ekki fyrr a\u00f0 \u00feolendum sem \u00e9g vil frekar nefna sterkar hetjur sem lif\u00f0u af tilraun til s\u00e1larmor\u00f0s. \u00c1st\u00e6\u00f0a \u00feess er samt heldur ekki h\u00e6gt a\u00f0 rekja a\u00f0 \u00f6llu leyti til fj\u00f6lmi\u00f0la. Kirkjan \u00feag\u00f0i og gekk \u00edtreka\u00f0 af vettvangi \u00feegar hetjurnar komu fram me\u00f0 s\u00f6gu s\u00edna.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 dettur engum \u00ed hug a\u00f0 kirkjan s\u00e9 \u00f3n\u00fdt vegna \u00feess a\u00f0 starfsma\u00f0ur hennar, jafnvel yfirma\u00f0ur kirkjunnar gerist sekur um \u00f3ge\u00f0fellda gl\u00e6pi, ekki frekar en a\u00f0 l\u00f6greglan \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 s\u00e9 \u00f3n\u00fdt vegna l\u00f6greglustj\u00f3rans sem forma\u00f0ur Frams\u00f3knarflokksins nefnir til s\u00f6gunnar \u00ed grein sinni. Umfj\u00f6llun fj\u00f6lmi\u00f0la sn\u00fdst hins vegar ekki einv\u00f6r\u00f0ungu um \u00f3ge\u00f0fellda gl\u00e6pi fyrir 20-30 \u00e1rum heldur m\u00e1ttleysi kirkjunnar \u00ed dag \u00ed a\u00f0 horfast \u00ed augu vi\u00f0 sj\u00e1lfa sig.<\/p>\n<p>Kynfer\u00f0isgl\u00e6pir fyrirfinnast alls sta\u00f0ar \u00ed samf\u00e9laginu. \u00dea\u00f0 m\u00e1 samt ekki missa sj\u00f3nar af trj\u00e1num fyrir sk\u00f3ginum. A\u00f0 hl\u00edfa kirkjunni vi\u00f0 mist\u00f6kum s\u00ednum og a\u00f0ger\u00f0arleysi, vegna \u00feess a\u00f0 vandam\u00e1li\u00f0 er svo \u00fatbreytt er h\u00f6rmuleg n\u00e1lgun \u00e1 \u00f6murlegt m\u00e1l. Anna\u00f0 \u00fearf ekki a\u00f0 \u00fatiloka hitt. Ef forma\u00f0ur Frams\u00f3knarflokksins tr\u00fair \u00fev\u00ed a\u00f0 frekari a\u00f0ger\u00f0a s\u00e9 \u00fe\u00f6rf, \u00fe\u00e1 er einmitt lag til a\u00f0 taka \u00e1 m\u00e1linu sem n\u00fa er \u00ed gangi og gera \u00fea\u00f0 almennilega upp, og halda s\u00ed\u00f0an til m\u00f3ts vi\u00f0 r\u00e9ttl\u00e1tara samf\u00e9lag. R\u00e9ttl\u00e6ti og breytingar eiga s\u00e9r aldrei sta\u00f0 ef ekki er horfst \u00ed augu vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem \u00feegar hefur gerst.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er r\u00e9tt a\u00f0 tr\u00faf\u00e9l\u00f6g hafa flest hver unni\u00f0 fr\u00e1b\u00e6rt starf \u00e1 \u00cdslandi. En \u00fea\u00f0 starf byggir fyrst og fremst \u00e1 \u00fev\u00ed trausti sem f\u00e9l\u00f6gin hafa. \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 \u00f3sanngjarnt gagnvart \u00feeim sem hafa unni\u00f0 af tr\u00fafesti og k\u00e6rleika, a\u00f0 \u00fea\u00f0 traust s\u00e9 skert vegna atbur\u00f0anna sem hafa veri\u00f0 til umfj\u00f6llunar s\u00ed\u00f0ustu vikur. \u00dea\u00f0 er hins vegar ekki s\u00f6k fj\u00f6lmi\u00f0la einna. \u00dea\u00f0 er s\u00f6k allra \u00feeirra sem sveig\u00f0u framhj\u00e1 konunum sem l\u00e1gu \u00ed vegarkantinum \u00e1 lei\u00f0inni til Jer\u00fasalem.<\/p>\n<p>Vald hefur vissulega veri\u00f0 misnota\u00f0 \u00ed \u00feessu m\u00e1li. Vald hins sterka, vald karla yfir konum, vald stofnanna og stj\u00f3rnenda gagnvart einstaklingum sem undir \u00feau heyra. \u00dea\u00f0 er mikil von f\u00f3lgin \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 loksins, loksins, loksins vir\u00f0ist r\u00f6dd hinna raddlausu, saga \u00feeirra k\u00fagu\u00f0u heyrast. \u00dea\u00f0 m\u00e1 margt segja um fj\u00f6lmi\u00f0la \u00e1 \u00cdslandi, en \u00fea\u00f0 er von f\u00f3lgin \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0lar hafi nota\u00f0 vald sitt \u00ed \u00fej\u00f3nustu \u00feess \u00fej\u00e1\u00f0a. \u00dea\u00f0 er \u00ed raun og veru kraftaverk a\u00f0 hetjurnar sem lif\u00f0u af, f\u00e1i loksins a\u00f0 segja s\u00f6gu s\u00edna.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er s\u00e1rt a\u00f0 vera v\u00edg\u00f0ur \u00fej\u00f3nn kirkjunnar \u00ed dag. \u00c9g velti fyrir m\u00e9r hvort e\u00f0a \u00f6llu heldur hvernig \u00e9g br\u00e1st. \u00c9g spyr mig hvernig \u00e9g hef\u00f0i betur geta\u00f0 veri\u00f0 m\u00e1lsvari \u00feeirra sem voru undiroku\u00f0.<\/p>\n<p>\u00c9g veit sem er a\u00f0 \u00fea\u00f0 skilar engu a\u00f0 krefjast vir\u00f0ingar \u00e1 n\u00fd, heimta fyrri st\u00f6\u00f0u, kvarta undan \u00f3\u00fe\u00e6gindunum, harma \u00fea\u00f0 a\u00f0 heimurinn hafi breyst. \u00dea\u00f0 lagar ekkert a\u00f0 aumka s\u00e9r yfir \u00f3\u00fe\u00e6gilegum spurningum e\u00f0a minna \u00e1 forna fr\u00e6g\u00f0. Lausnin felst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 hlusta \u00e1 \u00feau sem vi\u00f0 h\u00f6fum ska\u00f0a\u00f0, setjast ni\u00f0ur me\u00f0 \u00feeim sem vi\u00f0 h\u00f6fum \u00e1\u00f0ur gengi\u00f0 yfir \u00e1 sk\u00edtugum sk\u00f3num.<\/p>\n<p>S\u00fa \u00fe\u00f6rf kirkjunnar f\u00f3lks a\u00f0 vera f\u00f3rnarl\u00f6mb \u00f3r\u00e9ttl\u00e6tis, \u00fe\u00f6rf okkar fyrir a\u00f0 kenna \u00f6\u00f0rum um, tilraunir okkar til a\u00f0 beina sj\u00f3num anna\u00f0, sj\u00e1lfsvorkunin og sj\u00e1lfhverfan koma \u00ed veg fyrir a\u00f0 vi\u00f0 getum sest ni\u00f0ur og hlusta\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deankar vegna skrifa formanns Frams\u00f3knarflokksins \u00ed Morgunbla\u00f0inu 4. september 2010. Margir hafa tj\u00e1\u00f0 sig um m\u00e1lefni \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar s\u00ed\u00f0ustu vikur, margt gott hefur veri\u00f0 sagt, og anna\u00f0 mi\u00f0ur fallegt l\u00e1ti\u00f0 fj\u00faka. \u00deegar forma\u00f0ur Frams\u00f3knarflokksins kvaddi s\u00e9r hlj\u00f3\u00f0s \u00ed dag, \u00e1saka\u00f0i fr\u00e9ttamenn um annarlegar kenndir og minnti okkur sum me\u00f0 \u00f3beinum h\u00e6tti \u00e1 \u00f3ge\u00f0fellt samtal Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar &hellip; <a href=\"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2010\/09\/04\/umhyggja-vonbrig%c3%b0i-og-rei%c3%b0i\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Umhyggja, vonbrig\u00f0i og rei\u00f0i<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wds_primary_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[31,34,37,69,89,97,99,147,154],"class_list":["post-2254","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-islenska","tag-clergy","tag-community","tag-counseling","tag-gender","tag-injustice","tag-leadership","tag-listening","tag-storytelling","tag-theology"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2254"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2254\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}