{"id":160,"date":"2005-02-24T00:57:16","date_gmt":"2005-02-24T07:57:16","guid":{"rendered":"http:\/\/elli.annall.is\/2005-02-24\/00.57.16"},"modified":"2005-02-24T00:57:16","modified_gmt":"2005-02-24T07:57:16","slug":"005716","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2005\/02\/24\/005716\/","title":{"rendered":"Um einkenni umr\u00e6\u00f0unnar"},"content":{"rendered":"<p>H\u00fan er um margt \u00e1hugaver\u00f0 umr\u00e6\u00f0an um st\u00f6\u00f0u tr\u00faarbrag\u00f0a \u00ed grunnsk\u00f3lanum, sem hefur skoti\u00f0 upp kollinum \u00ed almennum fj\u00f6lmi\u00f0lum \u00ed kj\u00f6lfar m\u00e1l\u00feings Vinstri gr\u00e6nna um helgina. Eitt einkenni \u00feessarar umr\u00e6\u00f0u hefur veri\u00f0 tilhneiging \u00fdmissa til a\u00f0 spyr\u00f0a saman \u00f3l\u00edka \u00fe\u00e6tti og alh\u00e6fa \u00fat fr\u00e1 einst\u00f6kum og \u00e1 t\u00ed\u00f0um st\u00edlf\u00e6r\u00f0um d\u00e6mum.<\/p>\n<p> <!--more--> <\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u gert til a\u00f0 n\u00e1 fram meiri \u00e1hrifum og reyna \u00feannig a\u00f0 kalla fram stu\u00f0ning vi\u00f0 eitthva\u00f0 e\u00f0a gegn einhverju.<\/p>\n<p>H\u00e9r hyggst \u00e9g freista \u00feess a\u00f0 greina mismunandi \u00fe\u00e6tti umr\u00e6\u00f0unnar, mest fyrir sj\u00e1lfan mig, til a\u00f0 sj\u00e1 hvert m\u00e1li\u00f0 \u00ed raun og sann er.<\/p>\n<p><strong>Kristni- og tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0sla \u00ed grunnsk\u00f3lum<\/strong><\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er a\u00f0 m\u00ednu viti grundvallaratri\u00f0i a\u00f0 \u00ed grunnsk\u00f3lum \u00e1 \u00cdslandi fari fram fr\u00e6\u00f0sla um tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0 og s\u00e9r \u00ed lagi kristni. S\u00fa fr\u00e6\u00f0sla hl\u00fdtur a\u00f0 fela \u00ed s\u00e9r fr\u00e6\u00f0slu um kennisetningar tr\u00faarbrag\u00f0a, tr\u00faarlegt atferli og a\u00f0 einhverju leiti umfj\u00f6llun og kennslu um helstu tr\u00faarlegu texta. \u00deannig hl\u00fdtur a\u00f0 teljast e\u00f0lilegt a\u00f0 b\u00f6rn og unglingar l\u00e6ri b\u00e6natexta, s.s. Fa\u00f0ir vor og Vertu Gu\u00f0 fa\u00f0ir, enda eru \u00feetta grundvallandi textar \u00ed l\u00edfi \u00fej\u00f3\u00f0arinnar. \u00de\u00e1 er skiljanlegt a\u00f0 hluti fr\u00e6\u00f0slunnar felist \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00f6rnin heims\u00e6ki kirkjur\/b\u00e6nah\u00fas, s\u00e9u vi\u00f0st\u00f6dd helgihald og kynnist \u00feannig \u00feeim veruleika sem tr\u00faa\u00f0ir menn lifa \u00ed. \u00cd \u00feessari fr\u00e6\u00f0slu og auglj\u00f3slega ekki a\u00f0 felast reglubundi\u00f0 helgihald nemendanna, enda er um fr\u00e6\u00f0slu a\u00f0 r\u00e6\u00f0a en ekki tr\u00faarlega i\u00f0kun.<\/p>\n<p>Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 l\u00edta h\u00e9r til \u00feess sem er svo greinilega or\u00f0a\u00f0 \u00ed fr\u00e6\u00f0slustefnu kirkjunnar:<\/p>\n<blockquote>\n<p align=\"left\">Samstarf kirkju og sk\u00f3la er fj\u00f6lbreytilegt. G\u00e6ta \u00fearf a\u00f0 \u00f3l\u00edkum hlutverkum \u00feessara tveggja stofnana. Sk\u00f3lanum er \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 fr\u00e6\u00f0a um tr\u00fa og l\u00edfsgildi. Hlutverk kirkjunnar er a\u00f0 bo\u00f0a kristna tr\u00fa og l\u00edfsgildi \u00feannig a\u00f0 \u00feeir sem henni tilheyra tileinki s\u00e9r bo\u00f0skapinn. Kirkjan getur vissulega stutt sk\u00f3lasamf\u00e9lagi\u00f0 me\u00f0 fr\u00e6\u00f0slu um tr\u00fa og l\u00edfsvi\u00f0horf en \u00fe\u00e1 \u00e1 \u00e1\u00f0urnefndum forsendum sk\u00f3lans. Samstarf kirkju og sk\u00f3la er mikilv\u00e6gt \u00ed grenndarsamf\u00e9laginu \u00fev\u00ed b\u00e1\u00f0ar \u00feessar stofnanir vilja hag barna og unglinga sem bestan.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p align=\"left\">\u00cd \u00feessu felst a\u00f0 hlutverk sk\u00f3lans er EKKI bo\u00f0un a\u00f0 mati kirkjunnar, \u00fea\u00f0 liggur lj\u00f3st fyrir og mikilv\u00e6gt a\u00f0 sk\u00f3linn skilji hlutverk sitt ekki s\u00ed\u00f0ur en kirkjan.<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Kirkjuheims\u00f3knir<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">Til a\u00f0 \u00f6\u00f0last skilning \u00e1 st\u00f6\u00f0u og hlutverki tr\u00faar \u00ed l\u00edfi f\u00f3lks er mikilv\u00e6gt fyrir nemendur a\u00f0 kynnast tr\u00faarsamf\u00e9lagi. Kirkjuheims\u00f3knir geta veri\u00f0 mikilv\u00e6gur \u00fe\u00e1ttur \u00ed \u00fev\u00ed n\u00e1mi. Innan veggja kirkjunnar eru b\u00e6nir e\u00f0lilegur \u00fe\u00e1ttur og lj\u00f3st a\u00f0 fr\u00e6\u00f0sluheims\u00f3kn \u00ed kirkjuna getur vart \u00e1n b\u00e6nahalds veri\u00f0. \u00deannig geta heims\u00f3knir \u00ed kirkju veri\u00f0 \u00fe\u00e1ttur \u00ed fr\u00e6\u00f0slu um tr\u00fam\u00e1l og \u00ed raun nau\u00f0synlegar ef fr\u00e6\u00f0slan \u00e1 a\u00f0 vera heildr\u00e6n. Reglubundnar heims\u00f3knir \u00fear sem ger\u00f0 er krafa um \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku barnanna \u00ed \u00f6llum \u00fe\u00e1ttum, fellur hins vegar vart undir \u00fea\u00f0 a\u00f0 vera kynning \u00e1 helgihaldi tr\u00faarsamf\u00e9lags og eiga \u00fev\u00ed vart vi\u00f0.<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Samstarf vi\u00f0 Fr\u00edstundaheimilin<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">\u00c9g hef \u00e1\u00f0ur r\u00e6tt um samstarf barnastarfs kirkjunnar og KFUM&amp;KFUK vi\u00f0 fr\u00edstundaheimili \u00cdTR. \u00dea\u00f0 er yfirl\u00fdst stefna \u00cdTR a\u00f0 reyna eftir m\u00e6tti a\u00f0 koma \u00f6llu fr\u00edstundastarfi barna inn \u00e1 t\u00edmann eftir sk\u00f3la og fyrir kl. 17:00. \u00deannig eru fr\u00edstundaheimilin mi\u00f0st\u00f6\u00f0var \u00fear sem b\u00f6rnin koma saman, fara \u00fea\u00f0an \u00ed dans, f\u00f3tbolta, karate, p\u00edan\u00f3t\u00edma e\u00f0a kirkjuna og taka \u00fe\u00e1tt \u00ed \u00fev\u00ed starfi sem \u00feau hafa \u00e1huga \u00e1 og foreldrarnir treysta s\u00e9r til a\u00f0 grei\u00f0a fyrir. \u00deannig eru \u00e1 stundum f\u00e1 b\u00f6rn \u00ed vi\u00f0veru \u00ed fr\u00edstundaheimilunum og \u00e1 \u00f6\u00f0rum t\u00edma m\u00f6rg. \u00deessi uppbygging er mj\u00f6g spennandi, um margt \u00f3m\u00f3tu\u00f0 en \u00e1 eftir a\u00f0 \u00fer\u00f3ast frekar.<\/p>\n<p align=\"left\">\u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 vi\u00f0urkenna a\u00f0 b\u00f6rn hafi r\u00e9tt til a\u00f0 n\u00fdta \u00feennan t\u00edma til \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed \u00fev\u00ed starfi sem \u00feau og foreldrar \u00feeirra vilja a\u00f0 \u00feau sinni. A\u00f0 gera \u00fe\u00e1 kr\u00f6fu a\u00f0 starf kirkjunnar s\u00e9 \u00e1 \u00f6\u00f0rum t\u00edma og \u00feannig \u00e1 einhvern h\u00e1tt annars flokks, er vanvir\u00f0ing vi\u00f0 \u00fea\u00f0 starf sem \u00fear er unni\u00f0. \u00c1 sama h\u00e1tt er undarleg s\u00fa fullyr\u00f0ing a\u00f0 fyrst a\u00f0 svo margir vilji vera me\u00f0, \u00fe\u00e1 eigi a\u00f0 st\u00f6\u00f0va starfi\u00f0 en fur\u00f0ulegri.<\/p>\n<p align=\"left\">Til a\u00f0 draga \u00far \u00feeim vanda sem fylgir \u00fev\u00ed a\u00f0 kirkjustarfi\u00f0 er jafn vins\u00e6lt og raun ber vitni, hlj\u00f3ta foreldrar sem kj\u00f3sa a\u00f0 halda b\u00f6rnum s\u00ednum utan vi\u00f0 starfi\u00f0, a\u00f0 kalla eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 fr\u00edstundaheimili\u00f0 bj\u00f3\u00f0i upp \u00e1 anna\u00f0 starf \u00e1 me\u00f0an kirkjan kemur me\u00f0 sitt tilbo\u00f0. Kirkjan getur ekki bori\u00f0 \u00e1byrg\u00f0 \u00fear, \u00fe\u00f3 h\u00fan vildi, enda ekki heimilt a\u00f0 hlutast til um \u00feau b\u00f6rn sem standa utan vi\u00f0 starf hennar.<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Helgihald \u00ed grunnsk\u00f3lum<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">Almennir grunnsk\u00f3lar eiga ekki a\u00f0 vera tr\u00faarlegar stofnanir. Helgihald innan almennra grunnsk\u00f3la ver\u00f0ur \u00feannig aldrei anna\u00f0 en tilraun &#8220;tr\u00faa\u00f0ra&#8221; einstaklinga til a\u00f0 gera sk\u00f3lann anna\u00f0 en honum er \u00e6tla\u00f0. A\u00f0eins ef til sta\u00f0ar er uppl\u00fdst sam\u00feykki allra sem a\u00f0 m\u00e1linu koma, foreldra, kennara og sveitarstj\u00f3rna, er sk\u00f3lum heimilt a\u00f0 taka s\u00e9r \u00feetta hlutverk. A\u00f0 \u00f6\u00f0rum kosti er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a atferli sem ekki \u00e1 vi\u00f0 \u00ed \u00feessu umhverfi. A\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 signing og b\u00e6n s\u00e9 eitthva\u00f0 anna\u00f0 en kristi\u00f0 ath\u00e6fi og s\u00e9 hentugt til a\u00f0 skapa r\u00f3 og mynda sk\u00f3labrag er auk \u00feess vanvir\u00f0ing vi\u00f0 \u00feessi mikilv\u00e6gu \u00fe\u00e6tti \u00ed tr\u00fa kristinna manna.<\/p>\n<p align=\"left\">Tengt ofans\u00f6g\u00f0u er \u00fea\u00f0 m\u00e9r mikilv\u00e6gt a\u00f0 til sta\u00f0ar s\u00e9u stofnanir \u00fear sem uppl\u00fdst sam\u00feykki allra er til sta\u00f0ar um a\u00f0 helgihald fari fram me\u00f0 b\u00f6rnum. \u00dev\u00ed er mikilv\u00e6gt a\u00f0 til sta\u00f0ar s\u00e9u tr\u00faarlegir einkask\u00f3lar eins og Landakotssk\u00f3la e\u00f0a Su\u00f0urhl\u00ed\u00f0arsk\u00f3la. \u00deannig a\u00f0 \u00feeir foreldrar sem \u00fea\u00f0 kj\u00f3sa geti fengi\u00f0 \u00fe\u00e1 \u00fej\u00f3nustu a\u00f0 be\u00f0i\u00f0 s\u00e9 \u00ed upphafi sk\u00f3ladags. Ford\u00f3mar \u00ed gar\u00f0 m\u00fasl\u00edma og minnim\u00e1ttarkennd sk\u00f3layfirvalda \u00ed Reykjav\u00edk, m\u00e1 ekki ver\u00f0a til \u00feess a\u00f0 vilji foreldra og valfrelsi s\u00e9 fyrir bor\u00f0 bori\u00f0.<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Heims\u00f3knir kirkjustarfsf\u00f3lks \u00ed grunnsk\u00f3lans<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">Kirkjustarfsf\u00f3lk kemur \u00e1 t\u00ed\u00f0um inn \u00ed starf grunnsk\u00f3lans. Sl\u00edkt \u00fearf \u00ed \u00f6llum tilfellum \u00e1 sk\u00fdrum forsendum sk\u00f3lans. Kirkjan \u00e1 a\u00f0 reyna eftir m\u00e6tti a\u00f0 halda fermingarfr\u00e6\u00f0slunni utan sk\u00f3lans og s\u00fa lei\u00f0 a\u00f0 fermingarstarfi\u00f0 s\u00e9 hluti af stundat\u00f6flu sk\u00f3lans og innan veggja hans er me\u00f0 \u00f6llu \u00f3\u00e1s\u00e6ttanlegt. \u00dea\u00f0 dregur \u00far gildi \u00feeirrar s\u00e9rst\u00f6\u00f0u sem fermingarstarfi\u00f0 \u00e1 a\u00f0 hafa og vi\u00f0heldur \u00e1standi sem \u00ed raun var lagt af um 1907. Hva\u00f0 a\u00f0rar heims\u00f3knir var\u00f0ar, er lj\u00f3st a\u00f0 \u00fe\u00e6r geta veri\u00f0 \u00e1 margv\u00edslegum forsendum.<\/p>\n<blockquote>\n<p align=\"left\">Samstarf kirkju og sk\u00f3la er mikilv\u00e6gt \u00ed grenndarsamf\u00e9laginu \u00fev\u00ed b\u00e1\u00f0ar \u00feessar stofnanir vilja hag barna og unglinga sem bestan.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p align=\"left\">\u00deannig er mikilv\u00e6gt a\u00f0 starfsf\u00f3lk kirkjunnar hafi a\u00f0gang a\u00f0 starfsf\u00f3lki sk\u00f3lans og eigi vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem best samstarf, enda oft um s\u00f6mu einstaklinga a\u00f0 r\u00e6\u00f0a sem sinnt er. Eins getur veri\u00f0 a\u00f0 s\u00e9r\u00feekking starfsf\u00f3lks kirkjunnar geti n\u00fdst \u00ed starfi sk\u00f3lans og kirkjunni \u00e6tti a\u00f0 vera lj\u00faft og skylt a\u00f0 sinna sk\u00f3lanum. H\u00e9r er hins vegar mikilv\u00e6gt a\u00f0 sl\u00edkar heims\u00f3knir s\u00e9u ALLTAF \u00e1 forsendum sk\u00f3lans.<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>A\u00f0 lokum<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">\u00deetta eru fyrstu \u00feankar m\u00ednir. \u00c9g hef velt \u00feessu fyrir m\u00e9r fr\u00e1 \u00fdmsum hli\u00f0um. M\u00e9r hefur misl\u00edka\u00f0 misnotkun \u00e1 or\u00f0um eins og umbur\u00f0arlyndi og einelti, en um lei\u00f0 hefur m\u00e9r fundist vanvir\u00f0ing annarra l\u00edtt sk\u00e1rri. \u00c9g \u00e1 ef til vill eftir a\u00f0 skipta um sko\u00f0un \u00ed einhverjum \u00fe\u00e1ttum \u00feessa m\u00e1ls. En \u00fea\u00f0 er enda mikilv\u00e6gt a\u00f0 geta l\u00e6rt og m\u00f3ta\u00f0 sko\u00f0anir s\u00ednar \u00feegar hlusta\u00f0 er \u00e1 skynsamleg sj\u00f3narmi\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00fan er um margt \u00e1hugaver\u00f0 umr\u00e6\u00f0an um st\u00f6\u00f0u tr\u00faarbrag\u00f0a \u00ed grunnsk\u00f3lanum, sem hefur skoti\u00f0 upp kollinum \u00ed almennum fj\u00f6lmi\u00f0lum \u00ed kj\u00f6lfar m\u00e1l\u00feings Vinstri gr\u00e6nna um helgina. Eitt einkenni \u00feessarar umr\u00e6\u00f0u hefur veri\u00f0 tilhneiging \u00fdmissa til a\u00f0 spyr\u00f0a saman \u00f3l\u00edka \u00fe\u00e6tti og alh\u00e6fa \u00fat fr\u00e1 einst\u00f6kum og \u00e1 t\u00ed\u00f0um st\u00edlf\u00e6r\u00f0um d\u00e6mum.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wds_primary_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[127],"class_list":["post-160","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-islenska","tag-religion"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=160"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}