{"id":16,"date":"2004-05-19T21:36:07","date_gmt":"2004-05-19T21:36:07","guid":{"rendered":"http:\/\/elli.annall.is\/2004-05-19\/21.36.07"},"modified":"2004-05-19T21:36:07","modified_gmt":"2004-05-19T21:36:07","slug":"213607","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2004\/05\/19\/213607\/","title":{"rendered":"Um stj\u00f3rnarskr\u00e1rbrotsr\u00f6kin"},"content":{"rendered":"<p>Gr\u00e9tar H. Gunnarsson gu\u00f0fr\u00e6\u00f0inemi bendir m\u00e9r \u00e1 a\u00f0 \u00ed umfj\u00f6llun m\u00edna um fj\u00f6lmi\u00f0lafrumvarpi vanti eina forsendu gagnr\u00fdnenda frumvarpsins. \u00de.e. um s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a stj\u00f3rnarskr\u00e1rbrot og \u00fev\u00ed s\u00e9u l\u00f6gin ekki \u00ed lagi.<\/p>\n<p> <!--more--> Eftir nokkra leit \u00e1 <a href=\"http:\/\/www.fjolmidlafrumvarp.is\/\">www.fjolmidlafrumvarp.is<\/a> fann \u00e9g v\u00edsun \u00ed hva\u00f0a \u00e1litaefni eru um stj\u00f3rnarskr\u00e1rbrot. &#8220;\u00c1litaefnin var\u00f0a jafnr\u00e6\u00f0isreglu, vernd eignarr\u00e9ttar, atvinnufrelsi, tj\u00e1ningarfrelsi, afturvirkni og me\u00f0alh\u00f3fsreglu.&#8221; Eins og segir \u00ed \u00e1liti minnihluta\u00e1liti Alsherjarnefndar Al\u00feingis. <\/p>\n<p>Hva\u00f0a var\u00f0ar vernd eignarr\u00e9ttar \u00fe\u00e1 er hann bundinn almannahagsmunum. Ef hagsmunir almennings krefja m\u00e1 \u00f3gilda eignarr\u00e9tt komi fullar b\u00e6tur fyrir (\u00fea\u00f0 er ekki fl\u00f3knara). M\u00e9r er gj\u00f6rsamlega \u00fatiloka\u00f0 a\u00f0 sj\u00e1 hvernig l\u00f6g um takm\u00f6rkun \u00e1 eignara\u00f0ild takmarki tj\u00e1ningarfrelsi (frelsi mitt til tj\u00e1ningar er EKKI skert \u00fe\u00f3 \u00e9g eigi enga \u00fatvarpsst\u00f6\u00f0). Hva\u00f0 var\u00f0ar afturvirkni \u00fe\u00e1 er lj\u00f3st a\u00f0 \u00feessi l\u00f6g \u00e1ttu a\u00f0 vera tilkomin miki\u00f0 fyrr. \u00dea\u00f0 er alltaf erfitt a\u00f0 lei\u00f0r\u00e9tta villur. Hins vegar eru flestir samm\u00e1la um a\u00f0 \u00fea\u00f0 ver\u00f0i a\u00f0 lei\u00f0r\u00e9tta \u00feessa villu \u00e1 einhvern h\u00e1tt, og s\u00fa lei\u00f0r\u00e9tting ver\u00f0ur alltaf afturvirk \u00ed einhverjum skilningi. Hva\u00f0 atvinnufrelsi var\u00f0ar, \u00fe\u00e1 eru takmarkanir \u00e1 \u00fev\u00ed heimilar ef almannahagsmunir krefjast \u00feess og \u00fea\u00f0 \u00e1 vi\u00f0 h\u00e9r a\u00f0 m\u00ednu mati. <\/p>\n<p>Hva\u00f0 var\u00f0ar jafnr\u00e6\u00f0isregluna, \u00fe\u00e1 s\u00e9 \u00e9g ekki a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 brotin. Enda er \u00ed frumvarpinu engin mismunun hva\u00f0 var\u00f0ar <em>kynfer\u00f0i, tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0, sko\u00f0anir, \u00fej\u00f3\u00f0ernisuppruna, kyn\u00fe\u00e1tt, litarh\u00e1tt, efnahag, \u00e6tterni og st\u00f6\u00f0u a\u00f0 \u00f6\u00f0ru leyti.<\/em><\/p>\n<p>\u00c9g vi\u00f0urkenni hins vegar a\u00f0 me\u00f0alh\u00f3fsreglan er l\u00edklega fl\u00f3knasti \u00fe\u00e1tturinn \u00ed \u00feessu. Hversu langt \u00fearf a\u00f0 ganga \u00ed a\u00f0 takmarka eignara\u00f0ild? Er nau\u00f0synlegt a\u00f0 takmarka eign dagbla\u00f0s \u00ed lj\u00f3svakami\u00f0li? \u00c9g hallast a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 svo s\u00e9. Me\u00f0 \u00fev\u00ed m\u00f3ti er komi\u00f0 \u00ed veg fyrir sam\u00fej\u00f6ppun \u00e1 augl\u00fdsingamarka\u00f0i svo d\u00e6mi s\u00e9 teki\u00f0. Er nau\u00f0synlegt a\u00f0 takmarka eignara\u00f0ild a\u00f0ila me\u00f0 marka\u00f0sr\u00e1\u00f0andi st\u00f6\u00f0u? J\u00e1, \u00fea\u00f0 fullyr\u00f0i \u00e9g. Gegnumbrot \u00e1 marka\u00f0i \u00fear sem fj\u00f6lmi\u00f0lar eru \u00ed h\u00f6ndum samkeppnisa\u00f0ila sem er marka\u00f0sr\u00e1\u00f0andi er erfi\u00f0ara en ella. M\u00e6tti leysa \u00fea\u00f0 \u00f6\u00f0ruv\u00edsi, t.d. me\u00f0 \u00f6flugri samkeppnisl\u00f6gum. \u00c9g held \u00fea\u00f0 v\u00e6ri mun fl\u00f3knara og minna &#8220;effekt\u00edvt&#8221;.<\/p>\n<p>A\u00f0 ofangreindu s\u00f6g\u00f0u, \u00fe\u00e1 vi\u00f0urkenni \u00e9g f\u00faslega a\u00f0 hafa gleymt \u00feessum li\u00f0 \u00ed upptalningu minni \u00e1 helstu r\u00f6kum andst\u00e6\u00f0inga frumvarpsins. Um lei\u00f0 tel \u00e9g mig leggja fram nokkur r\u00f6k, yfirbor\u00f0skennd, en samt r\u00f6k fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 stj\u00f3rnarskr\u00e1rbrotsr\u00f6kin s\u00e9u ekki gild.<a name=\"G65M2\"><br \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gr\u00e9tar H. Gunnarsson gu\u00f0fr\u00e6\u00f0inemi bendir m\u00e9r \u00e1 a\u00f0 \u00ed umfj\u00f6llun m\u00edna um fj\u00f6lmi\u00f0lafrumvarpi vanti eina forsendu gagnr\u00fdnenda frumvarpsins. \u00de.e. um s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a stj\u00f3rnarskr\u00e1rbrot og \u00fev\u00ed s\u00e9u l\u00f6gin ekki \u00ed lagi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wds_primary_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[64,118],"class_list":["post-16","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-islenska","tag-fjolmilafrumvarp","tag-politics"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}