{"id":1104,"date":"2006-12-30T17:07:04","date_gmt":"2006-12-30T17:07:04","guid":{"rendered":"http:\/\/elli.annall.is\/2006-12-30\/17.07.04"},"modified":"2006-12-30T17:07:04","modified_gmt":"2006-12-30T17:07:04","slug":"170704","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2006\/12\/30\/170704\/","title":{"rendered":"Fj\u00e1rhagslegar forsendur"},"content":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g var a\u00f0 bor\u00f0a morgunmatinn minn \u00ed morgun f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 hugsa um fj\u00e1rhagslegar aflei\u00f0ingar \u00feess a\u00f0 s\u00f3knargjaldafyrirkomulagi\u00f0 yr\u00f0i lagt ni\u00f0ur fyrir s\u00f6fnu\u00f0ina a\u00f0allega \u00e1 h\u00f6fu\u00f0borgarsv\u00e6\u00f0inu. Hvers vegna veit \u00e9g ekki en stundum hugsar ma\u00f0ur skr\u00edtnar hugsanir. Eins og sta\u00f0an er n\u00fa \u00fe\u00e1 er gjaldi\u00f0 t\u00e6par 9.050 kr\u00f3nur \u00e1 hvert s\u00f3knarbarn 16 \u00e1ra og eldra, e\u00f0a r\u00e9tt r\u00famar 750 kr\u00f3nur \u00e1 m\u00e1nu\u00f0i. \u00deetta merkir a\u00f0 s\u00f6fnu\u00f0ur me\u00f0 4000 s\u00f3knarb\u00f6rn er a\u00f0 f\u00e1 um 36 millj\u00f3nir kr\u00f3na \u00e1 \u00e1ri. Af \u00fev\u00ed rennur \u00ed dag 5% \u00ed rekstur pr\u00f3fastsd\u00e6misins sem heildar. Lj\u00f3st er a\u00f0 \u00feessi 5% yr\u00f0u slegin af fyrst, alla vega a\u00f0 hluta. Sameiginleg verkefni eins og fermingarn\u00e1mskei\u00f0 \u00ed Vatnask\u00f3gi, fl\u00f6kkus\u00f6ngvari og \u00c6SKR myndu hverfa af verkefnaskr\u00e1 pr\u00f3fasts \u00ed Reykjav\u00edkurpr\u00f3fastsd\u00e6munum, hi\u00f0 sama m\u00e1 segja um menntafer\u00f0ir og menningardaga. Eitthva\u00f0 af \u00feessu myndi a\u00f0eins hverfa t\u00edmabundi\u00f0, anna\u00f0 yr\u00f0i samstundis fj\u00e1rmagna\u00f0 innan hvers safna\u00f0ar s.s. fermingarn\u00e1mskei\u00f0in.<\/p>\n<p> <!--more--> <br \/>Gera m\u00e1 r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 flestir s\u00f6fnu\u00f0ir f\u00e6ru \u00ed gagngeran ni\u00f0urskur\u00f0 kostna\u00f0ar. Fyrir \u00fea\u00f0 fyrsta myndu v\u00e6ntanlega \u00feeir kirkjuk\u00f3rar sem eru \u00e1 launaskr\u00e1, taka \u00feungt h\u00f6gg og jafnvel a\u00f0 mestu hverfa. Tv\u00e6r lei\u00f0ir eru sj\u00e1anlegar hva\u00f0 var\u00f0ar anna\u00f0 starfsf\u00f3lk, annars vegar uppsagnir fastr\u00e1\u00f0inna starfsmanna og endurupptaka verkefnar\u00e1\u00f0nu verktakanna, sem v\u00e6ri um margt au\u00f0farin lei\u00f0 og sj\u00e1lfsagt s\u00fa sem flestir myndu fara, alla vega fyrst \u00ed sta\u00f0. Hin lei\u00f0in v\u00e6ri \u00fever\u00f6fug, \u00fe.e. r\u00e1\u00f0ning eins starfsmanns til a\u00f0 annast ums\u00fdslu sj\u00e1lfbo\u00f0ali\u00f0a og heildarskipulag safna\u00f0arstarfs en leggja af verkefnar\u00e1\u00f0ningar nema \u00ed s\u00e9rst\u00f6kum undantekningartilfellum. Vandinn vi\u00f0 s\u00ed\u00f0ari lei\u00f0ina er a\u00f0 h\u00fan kallar eftir sterkri framt\u00ed\u00f0ars\u00fdn sem oft er erfitt a\u00f0 \u00f6\u00f0last \u00e1 daglegum basis og s\u00ed\u00f0an er au\u00f0vita\u00f0 lj\u00f3st a\u00f0 kirkjuna skortir st\u00f3rlega f\u00f3lk sem er h\u00e6ft \u00e1 \u00feessu svi\u00f0i, enda hefur ekkert kalla\u00f0 okkur til a\u00f0 hugsa \u00e1 \u00feessum n\u00f3tum. \u00d6nnur aflei\u00f0ing breytinga \u00ed starfsmannahaldi er a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u a\u00f0 kirkjan myndi fyrst \u00ed sta\u00f0 binda starf sitt vi\u00f0 h\u00fasn\u00e6\u00f0i safna\u00f0arins, en draga \u00far starfi \u00e1 opinberum vettvangi, s.s. \u00e1 elliheimilum, sk\u00f3lum og leiksk\u00f3lum. Ein \u00e1hugaver\u00f0 skammt\u00edmaaflei\u00f0ing \u00feess g\u00e6ti or\u00f0i\u00f0 s\u00fa a\u00f0 verulega myndi draga \u00far \u00feverfaglegu starfi \u00ed vi\u00f0komandi s\u00f3knum, milli kirkjunnar, heilsug\u00e6slu, \u00cdTR og F\u00e9lagssvi\u00f0s svo d\u00e6mi s\u00e9 teki\u00f0. En sl\u00edkt starf hefur \u00e1 stundum veri\u00f0 leitt af kirkjunnar f\u00f3lki. \u00deetta er \u00fe\u00f3 ekki algilt og ekki v\u00edst.<\/p>\n<p>\u00deessu til vi\u00f0b\u00f3tar m\u00e1 nefna breytingar \u00e1 vi\u00f0horfi til leigu og notkunar \u00e1 h\u00fasn\u00e6\u00f0i kirknanna, \u00fear sem meiri \u00e1hersla yr\u00f0i l\u00f6g\u00f0 \u00e1 a\u00f0 allt utana\u00f0komandi starf st\u00e6\u00f0i undir \u00f6llum kostna\u00f0i. \u00deetta hef\u00f0i hugsanlega \u00e1hrif \u00e1 AA- og Al-Anon starf svo d\u00e6mi s\u00e9 teki\u00f0, enda lj\u00f3st a\u00f0 kostna\u00f0ur safna\u00f0a vegna l\u00e1ns \u00e1 h\u00fasn\u00e6\u00f0inu undir sl\u00edka starfsemi er meiri en tekjurnar. Me\u00f0 \u00feessum a\u00f0ger\u00f0um m\u00e1 reikna me\u00f0 a\u00f0 kostna\u00f0ur 4000 manna safna\u00f0ar g\u00e6ti dregist verulega saman og er mat mitt a\u00f0 kostna\u00f0ur vi\u00f0 rekstur sl\u00edks safna\u00f0ar g\u00e6ti veri\u00f0, eftir ni\u00f0urskur\u00f0, um 20-24 millj\u00f3nir \u00e1 \u00e1ri ef liti\u00f0 er framhj\u00e1 fj\u00e1rmagnskostna\u00f0i og launum prests.<\/p>\n<p>H\u00e6gt er a\u00f0 sj\u00e1 fyrir s\u00e9r tv\u00f6 tekjum\u00f3del til a\u00f0 m\u00e6ta \u00feessum breyttu a\u00f0st\u00e6\u00f0um, annars vegar innheimta kirkjuskatts, \u00fear sem hver safna\u00f0arme\u00f0limur greiddi s\u00edn s\u00f3knargj\u00f6ld l\u00edkt og \u00e1\u00f0ur, en \u00ed gegnum kirkjuna. \u00cd sta\u00f0 \u00feessara grei\u00f0slna v\u00e6ri \u00fej\u00f3nusta kirkjunnar \u00e1n endurgjalds; sk\u00edrnir, giftingar, jar\u00f0arfarir o.s.frv. Einhver \u00fatf\u00e6rsla \u00e1 \u00feessu m\u00f3deli er vi\u00f0 l\u00fd\u00f0i \u00ed Danm\u00f6rku (reyndar innheimt me\u00f0 sk\u00f6ttum). Reikna m\u00e1 me\u00f0 a.m.k. 30% f\u00e6kkun me\u00f0lima vi\u00f0 sl\u00edka lei\u00f0, \u00fea\u00f0 myndi \u00fe\u00fd\u00f0a a\u00f0 \u00ed sta\u00f0 4000 grei\u00f0enda, yr\u00f0u grei\u00f0endur n\u00e6r 2.700. Ef vi\u00f0 gerum r\u00e1\u00f0 fyrir \u00f3breyttum s\u00f3knargj\u00f6ldum 9.050 kr\u00f3num m\u00e1 reikna me\u00f0 a\u00f0 s\u00f6fnu\u00f0ur sem \u00ed dag telur 4000 grei\u00f0endur g\u00e6ti sta\u00f0i\u00f0 undir sl\u00edkri breytingu a\u00f0 \u00fev\u00ed tilskyldu a\u00f0 fj\u00e1rmagns- og n\u00fdbyggingakostna\u00f0ur s\u00e9 ekki til sta\u00f0ar. Hins vegar m\u00e1 leyfa s\u00e9r a\u00f0 fullyr\u00f0a a\u00f0 ofangreindar breytingar myndu opna fyrir m\u00f6guleikann \u00e1 h\u00e6kkun s\u00f3knargjalda. \u00deannig myndi 25% h\u00e6kkun f\u00e6ra sl\u00edkum s\u00f6fnu\u00f0i 6 millj\u00f3nir \u00e1 \u00e1ri til a\u00f0 standa undir fj\u00e1rmagns- og kostna\u00f0i vi\u00f0 n\u00fdbyggingu.<\/p>\n<p>Hitt m\u00f3deli\u00f0 er n\u00e6r \u00fev\u00ed bandar\u00edska. \u00dear e\u00f0 s\u00f6fnu\u00f0urinn st\u00e6\u00f0i undir s\u00ednum kostna\u00f0i me\u00f0 frj\u00e1lsum framl\u00f6gum. H\u00e9r v\u00e6ri hugsanlega h\u00e6gt a\u00f0 vi\u00f0halda einhvers konar grunnskr\u00e1ningargjaldi. \u00deannig kosta\u00f0i 6.000 kr\u00f3nur \u00e1 einstakling, 12.000 kr\u00f3nur \u00e1 fj\u00f6lskyldu, a\u00f0 vera skr\u00e1\u00f0 \u00ed s\u00f6fnu\u00f0inn \u00e1 \u00e1ri en sl\u00edk skr\u00e1ning \u00fe\u00fdddi a\u00f0 \u00f6ll \u00fej\u00f3nusta innan safna\u00f0ar v\u00e6ri endurgjaldslaus. \u00deess utan v\u00e6ri leita\u00f0 til \u00feeirra sem eru virkastir \u00ed s\u00f6fnu\u00f0inn um a\u00f0 grei\u00f0a fast gjald \u00e1 m\u00e1nu\u00f0i til safna\u00f0arstarfsins, t.d. 1.000 kr\u00f3nur \u00e1 viku (svipu\u00f0 upph\u00e6\u00f0 og Hreyfing f\u00e9kk hj\u00e1 m\u00e9r um 3 \u00e1ra skei\u00f0 og \u00e9g m\u00e6tti \u00fear sjaldnar en \u00ed kirkju). \u00c6tla m\u00e1 a\u00f0 skr\u00e1ningargjaldi\u00f0 myndi skila 10,5 millj\u00f3num \u00e1 \u00e1ri og ef 300 manns t\u00e6kju \u00fe\u00e1tt \u00ed gjafakerfi myndi \u00fea\u00f0 skila um 15 millj\u00f3num.<\/p>\n<p>A\u00f0 ofant\u00f6ldu er \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 daglegur rekstur 4.000 manna s\u00f3knar \u00e1 h\u00f6fu\u00f0borgarsv\u00e6\u00f0inu er langt \u00ed fr\u00e1 h\u00e1\u00f0ur n\u00faverandi s\u00f3knargjaldakerfi, ef horft er framhj\u00e1 fj\u00e1rmagns- og n\u00fdbyggingarkostna\u00f0i. Eins er ekki tekinn inn \u00ed myndina kostna\u00f0ur vi\u00f0 laun prests\/presta og gert r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 \u00fej\u00f3nusta vi\u00f0 s\u00f3knarb\u00f6rn ver\u00f0i \u00e1n endurgjalds \u00ed framt\u00ed\u00f0inni.<\/p>\n<p>Ef horft er yfir landi\u00f0 \u00ed heild, g\u00e6tu \u00feessar vangaveltur \u00e1tt vi\u00f0 um Akranes, Borgarnes, einn s\u00f6fnu\u00f0 \u00e1 Sn\u00e6fellsnesi, \u00cdsafj\u00f6r\u00f0, Bl\u00f6ndu\u00f3s\/H\u00f6f\u00f0akaupsta\u00f0\/n\u00e6rsveitir, Skagafj\u00f6r\u00f0 (einn s\u00f6fnu\u00f0ur), Gler\u00e1rkirkju, Akureyrarkirkju, H\u00fasav\u00edk og n\u00e1grenni, Egilsta\u00f0i, Fjar\u00f0arbygg\u00f0, Rang\u00e1rvallas\u00fdslu, \u00c1rness\u00fdslu (tveir+ s\u00f6fnu\u00f0ir), Kjalarnespr\u00f3fastsd\u00e6mi og Reykjav\u00edkurpr\u00f3fastsd\u00e6min b\u00e6\u00f0i. Ekki er v\u00edst a\u00f0 forsendur v\u00e6ru fyrir sl\u00edkum s\u00f6fnu\u00f0um \u00e1 sunnanver\u00f0um Vestfjar\u00f0akj\u00e1lkanum, \u00ed Dalas\u00fdslu, \u00ed Vestur-H\u00fanavatns\u00fdslu, \u00e1 nor\u00f0austurhluta landsins e\u00f0a fr\u00e1 Fjar\u00f0arbygg\u00f0 og a\u00f0 Rang\u00e1rvallas\u00fdslu. R\u00e9tt er \u00fe\u00f3 a\u00f0 hafa \u00ed huga anna\u00f0 safna\u00f0arm\u00f3del er m\u00f6gulegt \u00e1 \u00feessum sl\u00f3\u00f0um, enda margir s\u00f6fnu\u00f0ir a\u00f0 gera g\u00f3\u00f0a hluti \u00fe\u00f3 fj\u00e1rhags\u00e1\u00e6tlunin hlj\u00f3\u00f0i upp \u00e1 2 millj\u00f3nir en ekki 20. Eins m\u00e1 ekki gleyma \u00fev\u00ed a\u00f0 nokkur prestak\u00f6ll \u00e1 \u00feessum sl\u00f3\u00f0um hafa verulegar tekjur og virkni s\u00f3knarbarna \u00e1 landsbygg\u00f0inni er meiri en \u00ed \u00fe\u00e9ttb\u00fdli. \u00deannig g\u00e6tu \u00ed einhverjum tilfellum r\u00e1\u00f0st\u00f6funartekjur kirkna \u00ed sm\u00e6rri b\u00e6jarf\u00e9l\u00f6gum aukist fremur en minnka\u00f0 vi\u00f0 aflagningu s\u00f3knargjaldakerfisins.<br \/><em><br \/>A\u00f0 ofangreindu m\u00e1 \u00e6tla a\u00f0 s\u00f3knargjaldakerfi\u00f0 er ekki forsenda kirkjulegs starfs \u00e1 \u00cdslandi, \u00fea\u00f0 vi\u00f0heldur r\u00edkjandi \u00e1standi \u00ed kirkjum\u00e1lum \u00e1 \u00cdslandi, dregur \u00far \u00fer\u00f3ttinum til frams\u00e6kins kirkjustarfs og \u00e1byrg\u00f0ar s\u00f3knarbarna og hvetur ekki til r\u00e1\u00f0deildar me\u00f0 fj\u00e1rmunum einstakra safna\u00f0a. \u00c1 sama t\u00edma \u00fe\u00e1 hj\u00e1lpar \u00fea\u00f0 til vi\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0halda kirkjustarfi um allt land.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g var a\u00f0 bor\u00f0a morgunmatinn minn \u00ed morgun f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 hugsa um fj\u00e1rhagslegar aflei\u00f0ingar \u00feess a\u00f0 s\u00f3knargjaldafyrirkomulagi\u00f0 yr\u00f0i lagt ni\u00f0ur fyrir s\u00f6fnu\u00f0ina a\u00f0allega \u00e1 h\u00f6fu\u00f0borgarsv\u00e6\u00f0inu. Hvers vegna veit \u00e9g ekki en stundum hugsar ma\u00f0ur skr\u00edtnar hugsanir. Eins og sta\u00f0an er n\u00fa \u00fe\u00e1 er gjaldi\u00f0 t\u00e6par 9.050 kr\u00f3nur \u00e1 hvert s\u00f3knarbarn 16 \u00e1ra og &hellip; <a href=\"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/2006\/12\/30\/170704\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Fj\u00e1rhagslegar forsendur<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wds_primary_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[29],"class_list":["post-1104","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-islenska","tag-church"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1104"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1104\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ispeculate.net\/writings\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}